วันที่ 31 ธันวาคม 2558 ประเทศไทยจะเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (AEC) อย่างเป็นทางการ ภายใต้วิสัยทัศน์ ‘หนึ่งวิสัยทัศน์ หนึ่งเอกลักษณ์ หนึ่งประชาคม’ ซึ่งจะทำให้ทั้ง 10 ประเทศ ประกอบด้วย บรูไน กัมพูชา สปป.ลาว เวียดนาม เมียนมาร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย มีประชากรรวมทั้งสิ้น 610 ล้านคน เท่ากับ 7 เปอร์เซ็นต์ของ ประชากรโลก (สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล) มีระบบเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงกันมากขึ้น

 อย่างไรก็ตาม เมื่อกล่าวถึงเมืองชายแดน ประเทศไทยมีพื้นที่ชายแดน ติดกับประเทศเพื่อนบ้านถึง 4 ประเทศ คือ กัมพูชา สปป.ลาว เมียนมาร์ และมาเลเซีย ในภาคใต้ มีจังหวัดที่ติดกับชายแดน 4 จังหวัด คือ สงขลา สตูล ยะลา และนราธิวาส มีจำนวนประชากรในปี 2556 รวมทั้งสิ้น 2,971,966 คน (สำนักงานสถิติแห่งชาติ) ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวไทย มุสลิม โดยมีพื้นที่ติดกับ 4 รัฐของประเทศมาเลเซีย ได้แก่ กลันตัน เประ เกดะห์ และปะลิส ซึ่งเป็นรัฐตอนเหนือของประเทศ มีด่านตรวจคนเข้าเมือง ทางบกที่เชื่อมต่อเข้าด้วยกัน 7 ด่าน ประกอบด้วย

ด่านตรวจคนเข้าเมือง ส่งผลให้เกิดการค้าชายแดนที่มีมูลค่ามหาศาล โดยในปี 2556 ประเทศไทยได้ส่งสินค้าออกมูลค่า 393,568.5 ล้านบาท และนำเข้าสินค้ามูลค่า 406,576.3 ล้านบาท โดยเสียดุลการค้า 13,007.8 ล้านบาท สินค้าที่ประเทศไทยส่งออกไปประเทศมาเลเซีย 5 อันดับแรก ปี 2555-2556 ประกอบด้วย
1) น้ำมันสำเร็จรูป
2) รถยนต์ (อุปกรณ์และส่วนประกอบ)
3) เครื่องคอมพิวเตอร์ (อุปกรณ์และส่วนประกอบ) 
4) ยางพารา และ 
5) แผงวงจรไฟฟ้า

และสินค้าที่ประเทศไทยนำเข้า 5 อันดับแรก จากประเทศมาเลเซีย ปี 2555-2556 คือ
1) เครื่องคอมพิวเตอร์ (อุปกรณ์และส่วนประกอบ)
2) นำมันดิบ
3) เคมีภัณฑ์
4) เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบ และ
5) แผงวงจรไฟฟ้า (สำนักงานปลัดกระทรวงพาณิชย์)

นอกจากมูลค่าการค้าชายแดนที่มากที่สุดแล้ว ประเทศไทยและมาเลเซียยังมีนักท่องเที่ยวของแต่ละ ประเทศเดินทางท่องเที่ยวระหว่างกัน ผ่านทางด่าน ตรวจคนเข้าเมืองทั้ง 4 จังหวัดมากที่สุดเมื่อเปรียบเทียบ กับด่านทางบกอื่นๆ ทั่วประเทศ เนื่องจากมีโครงสร้าง พื้นฐานด้านการขนส่งที่เชื่อมโยงเข้าด้วยกันเป็น อย่างดี ทั้ง 2 ประเทศมีเมืองชายแดนที่ดึงดูดให้ นักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวที่สำคัญ ดังนี้

ประเทศไทย
เมืองชายแดนที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ ประกอบด้วย

  • จังหวัดสงขลา
    มีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ เมืองหาดใหญ่ ได้ชื่อว่าเป็นเมืองศูนย์กลางการค้า การคมนาคม การลงทุน และการท่องเที่ยวของภาคใต้ ตอนล่าง ย่านเมืองเก่าสงขลา หาดสมิหลา และสะเดา ด่านนอก (บริเวณด่านสะเดา) ที่ให้บริการโรงแรม ที่พัก และแหล่งบันเทิงเป็นจำนวนมาก ในปี 2556 อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เป็นเมืองท่องเที่ยวหลัก มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวรวมทั้งสิ้น 1,582,916 คน
  • อำเภอเบตง จังหวัดยะลา
    เมืองใต้สุดของ ประเทศไทย แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ ธุรกิจ บริการภายในเมือง เช่น โรงแรม ที่พัก ร้านอาหาร และแหล่งบันเทิงยามค่ำคืน นอกจากนี้ยังมีแหล่ง ท่องเที่ยวนอกเมืองที่น่าสนใจ เช่น บ่อน้ำร้อน อุโมงค์ ปิยะมิตร สวนไม้ดอกเมืองหนาว เป็นต้น ในปี 2556 มีนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเดินทางเข้ามาท่องเที่ยว รวมทั้งสิ้น 223,667 คน
  • อำเภอสุไหงโกลก จังหวัดนราธิวาส
    แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ ธุรกิจบริการภายใน เมือง เช่น โรงแรม ที่พัก ร้านอาหาร และแหล่งบันเทิงยามค่ำคืน ซึ่งมีชายแดนติดกับรัฐ กลันตัน มีนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวรวมทั้งสิ้น 239,238 คน แม้ว่าทั้ง 3 จังหวัดจะได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบที่เกิดขึ้นตั้งแต่เดือน มกราคม 2547 ที่ผ่านมา แต่นักท่องเที่ยวก็ยังคงเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวโดยตลอด ซึ่งมี จำนวนมากบ้างน้อยบ้างขึ้นอยู่กับสถานการณ์

 

ประเทศมาเลเซีย
ในปี 2555 มีนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศมาเลเซีย รวมทั้งสิ้น 25.03 ล้านคน ตามรายงานขององค์การการท่องเที่ยวโลก (UNWTO) อันดับ 1 คือ นักท่องเที่ยวจากสิงคโปร์ ร้อยละ 51.99 อันดับ 2 นักท่องเที่ยวจากอินโดนีเซีย ร้อยละ 9.52 อันดับ 3 นักท่องเที่ยวจากประเทศจีน ร้อยละ 6.23 และนักท่องเที่ยวจากประเทศไทยอยู่ใน อันดับที่ 4 จำนวน 1.26 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 5.05 ซึ่งเมืองชายแดนที่ติดกับประเทศไทยมีแหล่ง ท่องเที่ยวที่สำคัญ ประกอบด้วย

  • เมือง Kota Bharu ซึ่งเป็นเมืองหลวงของ รัฐกลันตัน มีแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ พระราชวัง Istana Jahar ซึ่งก่อสร้างในปี 1889 และได้ ปรับปรุงเป็นพิพิธภัณฑ์เมืองในปี 1992
  • เมือง Kuala Kangsar ซึ่งเป็นเมืองหลวงของ รัฐเประ แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ มัสยิด Ubudiah พิพิธภัณฑ์ Galeri Sultan Azlan Shah และสวนสาธารณะ
  • Alor Setar เมืองหลวงของรัฐเกดะห์ แหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ คือ Alor Setar Tower หอคอยชมวิวเมืองที่มีความสูง 165.5 เมตร และ พิพิธภัณฑ์ข้าว (Muzium Padi) เป็นแหล่งรวบรวม เมล็ดพันธุ์ข้าวมากกว่า 300 สายพันธุ์จากทั่วโลก
  • Kangar เมืองหลวงของรัฐปะลิส แหล่งท่อง- เที่ยวที่สำคัญ คือ พระราชวัง Istana Arau และ มัสยิด Al-Hussein ซึ่งเป็นมัสยิดที่สร้างขึ้นในทะเล

เส้นทางท่องเที่ยวเมืองชายแดนประเทศไทย- มาเลเซีย เป็นจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ประเพณี วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของผู้คนประชาคมอาเซียน ภายใต้วิสัยทัศน์ ‘หนึ่งวิสัยทัศน์ หนึ่งเอกลักษณ์ หนึ่งประชาคม’ รู้เขารู้เรา เพื่อก้าวย่างอย่างมั่นใจ สู่ประชาคมอาเซียนที่จะมาถึง


 

เรียบเรียงโดย : ปรัชญากรณ์ ไชยคช
หัวหน้างานวิชาการ กองวิจัยการตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย


TAT TOURISM JOURNAL 4/2014
TAT Tourism Journal 4/2014