บทบรรณาธิการ
นักท่องเที่ยวจีน 8 เดือน 3.2 ล้าน

ช่วงนี้เป็นช่วงที่มีหน่วยงานต่างๆ เชิญผู้เขียนไปบรรยายเกี่ยวกับเรื่องการท่องเที่ยว นานๆ จะมีคนเชิญ เลยคิดเยอะ เพราะเริ่มไม่มั่นใจว่าจะมีอะไรไปพูด ไปแลกเปลี่ยน ก่อนอื่นก็ดูจากหัวข้อที่ระบุไว้ว่าจะบรรยายได้หรือไม่ มีเวลาเตรียมข้อมูลหรือไม่ การรับบรรยายในแต่ละครั้ง จำเป็นต้องหาข้อมูลประกอบ และที่สำคัญคือ ต้องเป็นเรื่องที่เรารับผิดชอบ ดังนั้น หัวข้อที่รับบรรยายจึงป้วนเปี้ยนแถวๆ สถานการณ์ท่องเที่ยว แนวโน้มการท่องเที่ยว พฤติกรรมนักท่องเที่ยว บางครั้งก็จะมีมาแปลกๆ แหวกแนว เช่น หัวข้อที่มาล่าสุดคือ She-conomy อันนี้ยังงงๆ ว่า จะประมาณไหน


ภาพรวม

สถานการณ์การท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าประเทศไทย ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2556 (มกราคม-มิถุนายน) มีทิศทางสดใสต่อเนื่อง โดยมีจำนวนนักท่องเที่ยวทั้งสิ้น 13.07 ล้านคน หรือมีอัตราการเติบโตก้าวกระโดดถึงร้อยละ 23 เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา สร้างรายได้ทางการท่องเที่ยวประมาณ 559,425 ล้านบาท เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 เช่นเดียวกัน (ข้อมูลรายได้เบื้องต้นจากกรมการท่องเที่ยว ณ เดือนกรกฎาคม) 

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้จัดทำ “โครงการสำรวจความคิดเห็นของประชาชน ที่มีต่อการท่องเที่ยวไทย” หรือที่เรียกว่า “TAT Tourism Poll” ซึ่งโครงการนี้ได้ดำเนินการเข้าสู่ปีที่ 2 แล้ว โดยกิจกรรมนี้ ททท. จัดทำขึ้นเพื่อต้องการเผยแพร่ข้อมูล ที่อยู่ในกระแสความสนใจของประชาชน และเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้จัดงานแถลง “ทิศทางการดำเนินงานด้านการตลาดการท่องเที่ยวของ ททท. ปี 2557” เมื่อวันจันทร์ที่ 8 กรกฎาคม 2556 เวลา 17.00 น.  ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กรุงเทพฯ โดยมีผู้เข้าร่วมงาน ได้แก่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ประธานกรรมการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย กรรมการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยว สื่อมวลชน และพนักงาน ททท. ที่เกี่ยวข้อง โดยมีสาระสำคัญสรุปได้ดังนี้

แนวโน้มที่สำคัญของการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและความงาม (Spa and Wellness) จากการประชุม Professional Spa and Wellness Convention 2013 ที่กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ มีดังนี้

รูปแบบใหม่ของสินค้าและบริการด้านสุขภาพและความงาม

            ที่มีหลากหลายรูปแบบ เช่น Earthing หรือวิธีการบำบัดโดยให้ผู้บริโภคใกล้ชิดกับ “พื้นดิน” ให้มากที่สุดและซึมซับตามจังหวะของสิ่งแวดล้อมรอบตัวตามธรรมชาติ โดยจะลดการใช้เทคโนโลยีในการให้บริการด้านสุขภาพและความงาม (Less Technology)

            เวลาที่ผมออกเดินทางท่องเที่ยว นอกจากการชื่นชมโลกกว้างที่น่าตื่นตาตื่นใจ ผมยังชอบสังเกตผู้คนรอบข้างว่ามีปฏิกริยาอย่างไรต่อกัน ตั้งแต่เริ่มต้นออกเดินทาง สมมุติว่าเดินทางด้วยเครื่องบินจะได้เห็นตัวอย่างชัด วินาทีที่พนักงานบริการประกาศให้ขึ้นเครื่องได้ พวกเราค่อย ๆ เดินตามกันไป เรียงแถวผ่านงวงช้างเข้าไปจนถึงประตูทางเข้าเครื่อง เมื่อคนข้างหน้าหยิบหนังสือพิมพ์ คนที่เดินตามหลังมาก็จะหยิบหนังสือพิมพ์บ้าง

ถ้าพูดถึง มวยไทย คนรุ่นเก่ามักจะนึกถึงนักมวยรูปหล่อสียงเหน่อ อย่าง สามารถ พยัคฆ์อรุณ หรือถัดมาก็จะเป็น สมรักษ์ คำสิงห์ นักมวยอารมณ์ดี ขี้โม้ รุ่นถัดมา ก็โด่งดังมากมาย คือ น้องตุ้ม ปริญญา เจริญผล นักมวยนะยะ และช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ก็มี ภาพยนตร์เรื่ององค์บาก ฉายทั่วโลก ชาวต่างชาติรู้จักประเทศไทย มวยไทย ช้างไทย นับว่าเป็นการเปิดภาพการรับรู้ประเทศไทยไปได้อย่างกว้างขวาง

          มวยไทย เป็นศิลปะการต่อสู้ของไทยที่กำลังได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ชาวต่างชาติ 

            คุณอาจเกิดเครื่องหมายคำถามขึ้นในใจก็ได้ หากผมบอกว่า-เหตุการณ์นํ้ามันรั่วที่เสม็ด ทำให้ผมนึกถึงเหตุการณ์นํ้ามันรั่วที่ซานตาบาร์บารา

            ทำไมต้องซานตาบาร์บารา?

            นํ้ามันรั่วออกจะมากมายหลายครั้งในประวัติศาสตร์ แล้วทำไมต้องนึกถึงเหตุการณ์นํ้ามันรั่วครั้งนั้นด้วย ทั้งที่มันเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเนิ่นนานมาแล้ว ตั้งแต่ พ.ศ. 2512 โน่น

            คำตอบก็คือ แม้โลกนี้จะมีเหตุการณ์นํ้ามันรั่ว หรือที่เรียกว่า Oil Spill หลายต่อหลายครั้ง แต่มีไม่มากครั้งนักหรอกครับ ที่เป็นเหตุการณ์นํ้ามันรั่วที่ถูกพัดพาไปกระทบกับ ‘แหล่งท่องเที่ยว’ โดยตรง เหมือนกับที่เกิดขึ้นที่เสม็ด 

 

            นานๆ ทีจะได้มีโอกาสรีวิวหนังในอดีต ซึ่งจริง ๆ แล้วมันก็เหมือนการมองย้อนหลังดูประวัติศาสตร์เล็ก ๆ นั่นแหละครับ คือ มันไม่ใช่แค่การทบทวนความรู้สึกที่เรามีต่อสิ่งนั้น แต่เป็นการรีเช็คอีกครั้งด้วยว่า เราได้เรียนรู้อะไรจากมัน เพราะบางอย่างที่มันเกิดขึ้น ณ ตอนนั้น เราจะยังไม่รู้หรอกครับว่ามันจะส่งผลอะไรในอนาคต แต่ตอนนี้เราอยู่ในอนาคตนั้นกันแล้ว เราบอกได้แล้วละว่า การเกิดขึ้นของสิ่งนั้นมีผลอะไรต่อสิ่งที่อยู่รอบๆ ตัวมันบ้าง

            ปัจจุบันเทคโนโลยีการสื่อสารมีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิตอย่างมาก ทั้งการติดต่อสื่อสารต่าง ๆ การเจรจาทางธุรกิจ การตกลงซื้อขายสินค้า หรือแม้กระทั่งการโฆษณาสินค้า ซึ่งจะเห็นได้ว่าเทคโนโลยีการสื่อสารนั้นทำให้การกระจายข้อมูลข่าวสารเป็นไปอย่างรวดเร็ว มีลักษณะการกระจายแบบทุกทิศทาง มีระบบตอบสนองอย่างรวดเร็ว และยังเป็นการสื่อสารแบบสองทิศทาง ซึ่งทำให้การตลาดในปัจจุบันได้พัฒนาไปสู่การตลาด 3.0 ซึ่งเน้นการขับเคลื่อนคุณค่าสังคม และประชาสังคม โดยอาศัยเทคโนโลยีการสื่อสาร  ในการทำการตลาดและสื่อสารแบบสองทิศทาง เพื่อให้สินค้าและบริการตรงตามความต้องการของผู้บริโภคมากที่สุด

            ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา วิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วโลกจำนวนมาก ทำให้อุตสาหกรรมท่องเที่ยวอยู่ในภาวะชะลอตัวมาอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ทุกประเทศและองค์กรระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง ต่างก็หามาตรการเพื่อรองรับการถดถอยของเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมอย่างเต็มที่ การดำเนินการมาตรการดังกล่าวอย่างต่อเนื่องส่งผลให้อุตสาหกรรมท่องเที่ยวของโลกเริ่มฟื้นตัวมากขึ้น ทั้งนี้ ตามรายงาน  World Tourism Barometer ขององค์การการท่องเที่ยวโลก (UNWTO) ระบุว่า ใน ค.ศ. 2010 ทั่วโลกมีนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศ (ขาเข้า) เพิ่มขึ้นร้อยละ 7 หรือคิดเป็นจำนวนนักท่องเที่ยว 935 ล้านคน เป็นสัญญาณที่ดีของการฟื้นตัว จากที่เคยลดลงร้อยละ 4 ในปี 2009 เนื่องจากวิกฤตเศรษฐกิจโลก อย่างไรก็ดี การฟื้นตัวมีความแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ โดยกลุ่มประเทศเกิดใหม่ (Emerging Economies) ยังคงเป็นกลไกหลักในการฟื้นตัวจากวิกฤตดังกล่าว