1. ท่องเที่ยวไทยในเวทีโลก
     การจัดอันดับความนิยม ความโดดเด่น ด้านการท่องเที่ยวในเวทีต่างๆของโลก เป็นกิจกรรมที่ได้รับความสนใจและถือว่าเป็นหมุดหมายแห่งความสำเร็จ จากการประมวลข้อมูลตลอดปี 2555 พบว่า ไทยได้กวาดรางวัลในหลากหลายประเภท อาทิ

 

 

Accommodations
• รางวัล Traveler’s Choice 2012 Hotels for Family โรงแรมในประเทศไทย ติดถึง 6 อันดับ คือ
     อันดับที่ 6 The Chava Resort จ.ภูเก็ต
     อันดับ 15 Marriott’s Phuket Beach Resort จ.ภูเก็ต
     อันดับ 16 Outrigger Laguna Phuket Resort จ.ภูเก็ต
     อันดับ 17 Blue Lagoon Resort หัวหิน
     อันดับ 20 Marriot Mai Khao Beach ภูเก็ต
     อันดับ 25 Courtyard Phuket หาดสุรินทร์ จ.ภูเก็ต

• Future Brand จัดอันดับประเภท Resort and Lodging Options ประเทศไทยติดอันดับ 10

 

Food
     • The World’s 50 Best Restaurants 2012 ภัตตาคาร Nahm (น้ำ) ในกรุงเทพมหานคร ติดอันดับที่ 50
     • Future Brand ประเภท Food ประเทศไทยติดอันดับ 6
     • Top 10 Cities for Street Food  กรุงเทพมหานครติดอันดับ 1

 

City
     • รางวัลจากนิตยสาร Travel + Leisure 10 อันดับเมืองน่าท่องเที่ยวที่สุดในโลก 2012 กรุงเทพ ได้อันดับ 1 รองลงมาคือ Florence ประเทศอิตาลี
     • รางวัลจากนิตยสาร AskMen (UK) จัดอันดับเมืองน่าเที่ยวมากที่สุดในโลก กรุงเทพติดอันดับที่ 17
     • Mastercard Worldwide สำรวจเมืองน่าท่องเที่ยวที่สุดในโลก กรุงเทพมหานคร ติดอันดับ 3

 

Attractions
     • สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยม 2012 Traveler ‘s Choice Awards 2012 : Top 25 Destinations in the World จังหวัดเชียงใหม่ ติดอันดับที่ 24
     • World’s Top Destinations by international tourism receipts 2011 ประเทศไทยติดอันดับ 11
     • Future Brand จัดอันดับให้แหล่งท่องเที่ยวประเภทชายหาดของไทย ติดอันดับ 6 / แหล่งท่องเที่ยวยามค่ำคืน ติดอันดับ 8 และ ความคุ้มค่าเงิน ติดอันดับ 1  / การซื้อสินค้า ติดอันดับ 9

 

     สำหรับรายละเอียดการครองตำแหน่ง และอันดับที่ประเทศไทยได้รับ ควรจะต้องมีการบันทึก เก็บข้อมูลไว้อ้างอิง และเมื่อเวลาผ่านไป หากอันดับที่ไทยได้รับสูงขึ้น ก็เป็นตัวชี้วัดในเรื่องความสำเร็จ แต่หากมีอันดับใดตกต่ำ  ลดลง ต้องมีการตรวจสอบความผิดพลาด บกพร่อง หาหน่วยงานรับผิดชอบ เพื่อแก้ไข ปรับปรุงให้ดียิ่ง ๆ ขึ้น 
 
2. ปลุกกระแส AEC “ถี่ และ ต่อเนื่อง” 

  

     ตลอดปี พ.ศ. 2555 แวดวงท่องเที่ยวของไทยมีความตื่นตัวเกี่ยวกับเรื่องประชาคมอาเซียน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ล้วนให้ความสนใจ มีการจัดเวทีประชุม สัมมนา อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับ ภาคการท่องเที่ยวและบริการที่เกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกับประชาคมอาเซียน

 

     หน่วยงานส่งเสริมการท่องเที่ยวของประเทศ คือ ททท. ดำเนินการปลุกกระแส เพื่อสร้างความตื่นรู้ และเตรียมการรองรับการเชื่อมโยงกลุ่มประเทศอาเซียน โดย ททท.จัดโครงการอบรมให้ความรู้แก่บุคลากร ททท. เพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน การจัดสัมมนา “อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน – AEC 2015”

 

     นอกจากนั้น ททท.ยังจัดการสัมมนาให้ความรู้ แก่บุคลากรในวงการท่องเที่ยว โดยจัดในจังหวัดท่องเที่ยวหลักของประเทศ

 

     ในปี พ.ศ. 2555 มีการนำเสนอเอกสารที่เกี่ยวกับ การท่องเที่ยวในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ที่น่าสนใจ คือ ASEAN : Tourism Marketing Strategy (ATMS) 2012-2015 สนใจสามารถ download ข้อมูลได้ที่ www.asean.org

 

     ย้อนกลับไปรำลึกที่มาของประชาคมอาเซียน พบว่า เริ่มมีการรวมกลุ่มประเทศตั้งแต่ปี พ.ศ. 2510 ภายใต้ชื่อ สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในช่วงนั้นเป็นการรวมกลุ่ม 5 ประเทศ คือ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์และไทย ต่อมารับสมาชิกเพิ่มคือ บรูไน ปี 2527 / เวียดนาม ปี 2538 / ลาว ปี 2540 / พม่า ปี 2540 และ กัมพูชา ปี 2542

 

     ทบทวนเจตจำนงในการรวมกลุ่มประชาคมอาเซียน พบว่า เป็นความต้องการทำให้กลุ่มประเทศสมาชิกมีความเป็นปึกแผ่น ร่วมมือ ร่วมใจ นำพากลุ่มประเทศให้ก้าวรุดหน้า มีอำนาจต่อรอง สิ่งที่น่าสนใจมากในขณะนี้ คือ มวลชนคนไทย มีความเข้าใจกับประชาคมอาเซียนว่าอย่างไร มองกลุ่มประเทศสมาชิกเป็นเพื่อน หรือเป็นศัตรูคู่แข่ง  การถักทอความสัมพันธ์ในกลุ่มประเทศจะออกมาในรูปแบบใดเป็นเรื่องที่น่าติดตาม
 
3. 2012 : Street Culture เล็ก แต่ ใหญ่ น้อย แต่ มาก

 

     ปรากฏการณ์ Street Culture เกิดขึ้นตลอดปี 2555 ความเคลื่อนไหวในประเด็นเกี่ยวกับวัฒนธรรมย่อย (Sub Culture) วัฒนธรรมมวลชน (Pop Culture)  เริ่มแพร่ระบาดอย่างรวดเร็ว

 

     จากการประมวลความเคลื่อนไหวตลอดปี พบว่า มีการนำเสนอเรื่อง Street Food ในเมืองท่องเที่ยวหลักหลายเมือง ผ่านสื่อต่างๆทั้งสิ่งพิมพ์ และภาพข่าวสารคดี นิตยสารที่ทรงอิทธิพลด้านการเดินทางท่องเที่ยวรูปแบบ backpackers คือ Lonely Planet เผยแพร่หนังสือชื่อ The World’s best Street Food ไล่เรียงไปถึงนิตยสาร Travel + Leisure และ Forbes ก็ให้ความสนใจในเรื่อง Street Food เช่นกัน  ส่วนสื่อยักษ์ใหญ่ของโลก อย่าง CNN และ BBC ก็มีพื้นที่การเสนอมุมมองทาง Street Food เช่นกัน

 

นอกจาก Street Food แล้ว  ยังมีความนิยมในเรื่องการแต่งกาย เสื้อผ้า ในนามของ Street Fashion ไล่เรียงไปถึงการยอมรับในศิลปะข้างถนน หรือ Street Art ในนามของ Graffiti ศิลปินที่ทำผลงานได้รับการเชิดชู กล่าวขาน และเปิดพื้นที่ให้ทำงานศิลปะอย่างกว้างขวาง รวมถึงในประเทศไทยด้วย กรณีของงาน Art Normal ที่ราชบุรี เป็นต้น
ช่วงประมาณกลางปี 2555 มีกระแส Gangnam Style โดยศิลปินจากประเทศเกาหลีใต้ สร้างความฮือฮาทั่วโลก ทุกวงการรู้จัก เข้าถึง และสนุกสนานผ่านลีลา Street Dance ที่ไร้กรอบและขอบเขต

 

     กระแสความสนใจของผู้บริโภคในยุคนี้ เริ่มให้ความสนใจกับ สิ่งธรรมดา ปรุงแต่งน้อย มีความสมจริง มีความเป็นมนุษย์สูง ดังนั้น วัฒนธรรมมวลชน จึงได้รับการเชิดชู กล่าวถึง และเป็นที่นิยม

 

4. เชียงใหม่มหานคร Gone with the wind

 

     เป็นความพยายามที่จะผลักดันให้ท้องถิ่นจัดการตนเอง โดยภาคประชาชนชาวเชียงใหม่ ร่วมกันเสนอร่าง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการเชียงใหม่มหานคร เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2555  เครือข่ายเชียงใหม่จัดการตนเองจัดกิจกรรม  “120 วัน ก้าวผ่าน 120 ปีของการรวมศูนย์อำนาจ “

     โครงการเชียงใหม่มหานคร  หากเกิดขึ้นได้จริง จะเป็นตัวแบบสำหรับเมืองอื่นๆ  รายได้ของท้องถิ่นจะเป็นของท้องถิ่น ประเมินในเบื้องต้นว่า น่าจะเกิดผลดีต่อภาพรวมด้านการท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่

 

     ช่วงเวลาที่ผ่านมา เป็นขั้นตอนของการรวบรวมรายชื่อผู้เห็นด้วย จากนั้น จะต้องเป็นไปตามขั้นตอน คาดว่า ในปีหน้า 2556 คงจะต้องร่วมกันติดตามว่า เชียงใหม่มหานคร จะ Gone with the wind หรือเปล่า 
 
5. เหนือ จรด ใต้ ว่าด้วยภัยธรรมชาติและอากาศแปรปรวน

 

     ภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นในปี 2555 ครอบคลุมตั้งแต่ปัญหาหมอกควัน ไฟป่าในแถบจังหวัดภาคเหนือ ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นติดต่อกันในช่วงหลายปีที่ผ่านมา  นอกจากนั้น สำหรับปี 2555 ยังเกิดปัญหาถนนยุบตัวในหลายจุดของพื้นที่กรุงเทพมหานคร ส่วนใหญ่จุดการยุบตัวของถนน จะอยู่ในแถบกลางเมืองหรือ กรุงเทพฯ ชั้นใน

     จังหวัดภูเก็ต เกิดแผ่นดินไหว หลายครั้ง แต่ไม่รุนแรง ในขณะที่จังหวัดพิษณุโลก ประสบปัญหาอากาศร้อน จนทำให้เกิดไฟลุกขึ้นจากพื้นดิน และพายุฤดูร้อน ถล่มบ้านเรือนในหลายจังหวัด

 

     เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เป็นความเสี่ยงที่จำเป็นต้องมีแผนบริหารจัดการที่ชัดเจน รวดเร็ว ทันสถานการณ์  ในอนาคต สิ่งที่บุคคลในวงการอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจะต้องให้ความสำคัญอย่างยิ่ง คือการบริหารจัดการเพื่อป้องกัน การจัดการหรือการเผชิญเหตุการณ์ การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า รวมถึงการเฝ้าระวัง เป็นประเด็นที่ต้องให้ความสนใจ เท่าๆกับ (หรือมากกว่า)  แผนการส่งเสริมและประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว 
 
6. ระเบิด และ ระเบิด Again and Again

 

     14 กุมภาพันธ์ 2555 วันแห่งความรัก เกิดระเบิดขึ้นที่ซอยสุขุมวิท 71 มีผู้บาดเจ็บและบ้านเรือนเสียหาย เหตุระเบิดเกิดจากการวางแผนก่อการร้ายกลางเมือง ทำให้เกิดการแจ้งเตือนนักท่องเที่ยวต่างชาติให้ระมัดระวังในขณะที่อยู่ในกรุงเทพมหานคร และเมืองหลักอื่นๆ อาทิ เชียงใหม่ เชียงราย ขอนแก่น อุบลราชธานีและอุดรธานี

     ถัดจากเดือนกุมภาพันธ์ ที่เกิดระเบิดกลางเมืองในพื้นที่กรุงเทพมหานครแล้ว ในปลายเดือนมีนาคม 2555 มีการวางระเบิดที่โรงแรมลี การ์เด้นท์ หาดใหญ่ มีผู้เสียชีวิต 5 ราย และบาดเจ็บนับร้อย สันนิษฐานว่า เป็น คาร์บอมม์ ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าว กระทบกับบรรยากาศด้านการท่องเที่ยวอย่างมาก

 

     สำหรับในพื้นที่ 3 จังหวัดชายเดนภาคใต้ ก็มีเหตุระเบิดเกิดขึ้นเป็นระยะ ซึ่งนับว่าเป็นปัญหายืดเยื้อเรื้อรังมานาน หากควบคุมพื้นที่ไม่ให้ลุกลามไปยังพื้นที่ข้างเคียงได้ ก็จะดี แต่หากควบคุมไม่ได้ ก็จะทำให้ปัญหาแพร่ขยายออกไปสู่ภาพลักษณ์ของประเทศในภาพรวมได้
 

 

7. พุทธชยันตี 2600 ปี แห่งการตรัสรู้

 

     งานฉลองพุทธชยันตี 2600 ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ในประเทศไทย มีระยะเวลาการจัดงานตั้งแต่เทศกาลวิสาขบูชา วันที่ 29 พฤษภาคม 2555 เป็นต้นไป จนถึงสิ้นปี พ.ศ. 2555

 

     ประเทศไทยจัดงานฉลองพุทธชยันตี 2600 ปี แห่งการตรัสรู้ ช้ากว่าประเทศอื่นๆ 1 ปี โดยประเทศอินเดีย ศรีลังกา และพม่า จัดงานฉลองนี้ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2554 (ตามการนับพุทธศักราชแบบไทย) นั้น เนื่องจากประเทศไทยนับพุทธศักราชช้ากว่าประเทศอื่น

 

     สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ และมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย ใช้ธงสัญลักษณ์เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า พื้นธงสีเหลือง มีรูปใบโพธิ์รอบธรรมจักร ในวงธรรมจักรเป็นสีธงฉัพพรรณรังสี ความหมายของธงสัญลักษณ์ ใบโพธิ์ หมายถึง การตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า สีเขียวแห่งใบโพธิ์หมายถึง ความเจริญงอกงามของพระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ธรรมจักรกลางผืนธงฉัพพรรณรังสี หมายถึง หลักธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า

 

8. Innocence &  เซนกากุ และ โซระ อาโออิ

     Innocence of Muslim เป็นภาพยนตร์ฮอลลีวูด สร้างโดยผู้กำกับชาวอเมริกัน มีเนื้อหาเกี่ยวกับการปลุกระดมต่อต้านอิสลาม ล้อเลียนศาสดามูฮัมมัด นำเสนอภาพพระศาสดาในลักษณะลบหลู่และหยาบคาย

 

     ด้วยเหตุแห่งภาพยนตร์เรื่องนี้ จึงเกิดความไม่พอใจของประชาชนในโลกมุสลิม เกิดการโจมตีหลายเมือง ที่เป็นข่าวใหญ่มาก คือ เหตุโจมตีสถานกงสุลสหรัฐฯ ประจำลิเบีย เป็นเหตุให้ทูตสหรัฐฯ พร้อมเจ้าหน้าที่อีก 3 รายเสียชีวิต

 

     เหตุการณ์ความไม่สงบ กระจายไปในหลายเมือง ทำให้บรรยากาศตึงเครียด ซึ่งหากลุกลามใหญ่โต ก็จะส่งผลต่อบรรยากาศการค้า การลงทุนและการท่องเที่ยว ที่สุดแล้ว อาจจะต้องมีคำขอโทษ ขออภัยในการล่วงเกินนี้

     จากโลกมุสลิม ก็ยังมีเหตุการณ์การประท้วงและมีความรุนแรง ครอบคลุมพื้นที่สองประเทศ คือ ญี่ปุ่น และ จีน  อันเนื่องมาจากข้อพิพาทที่มีต่อการเรียกร้องสิทธิเหนือหมู่เกาะเตียวหยู หรือในภาษาญี่ปุ่น คือ เกาะเซนกากุ ชาวจีนเกิดความไม่พอใจอย่างมาก และขยายวงกว้าง ก่อเหตุรุนแรงต่อบริษัทญี่ปุ่นในจีน จนรัฐบาลญี่ปุ่น ต้องเรียกคนญี่ปุ่นกลับประเทศ และประกาศปิดโรงงานทั้งหมด

 

     กรณีเกาะเซนกากุ เป็นความขัดแย้งที่มีมูลเหตุทางประวัติศาสตร์ร่วมอยู่ด้วย จากการติดตามสถานการณ์ครั้งนี้ มีประเด็นที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง คือ การคลี่คลายปัญหาความขัดแย้งของประชาชนทั้งสองประเทศ โดยใช้นางเอกเอวี ชาวญี่ปุ่น ชื่อ โซระ อาโออิ ซึ่งโด่งดังมากในจีน มีแฟนๆที่ติดตามผลงานเธอจำนวนกว่าสิบล้านคน  โซระ อาโออิ โพสต์ข้อความในบล็อกส่วนตัว ว่า “ชาวจีนและญี่ปุ่นเป็นเพื่อนกันเสมอ” ประเด็นเรื่องโซระ อาโออิ เป็นอีกประเด็นเรื่อง Soft Power ที่น่าสนใจมาก กองบรรณาธิการ e TAT Tourism Journal จะพยายามนำเสนอในโอกาสที่เหมาะสมต่อไป

 

     โดยสรุปสำหรับ Innocence of Muslim และ เซนกากุ นั้น มันคือบรรยากาศเกี่ยวกับการประท้วง การสร้างความรุนแรง ซึ่งส่งผลต่อการตัดสินใจเดินทาง ทั้งนี้ หากโลกต้องเผชิญกับเหตุการณ์ความไม่สงบ และควบคุมไม่ได้ เกิดขยายตัวไป รูปแบบการท่องเที่ยวโลกอาจเปลี่ยนไป อาจจะมีการท่องเที่ยวกันในกลุ่มประเทศโลกมุสลิม   หรือในกรณีประเทศญี่ปุ่น ซึ่งจากประวัติศาสตร์ก็ชี้ว่า เป็นประเทศที่รุกราน ทำลายล้างเผ่าพันธุ์ ก็อาจจะมีการจุดประเด็นให้เป็นประเด็นขัดแย้งของโลกได้ ทั้งนี้ ก็ต้องเฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิดและมีสติต่อไป
 
9. ปฏิบัติการ 2 ล้านล้าน ปฏิบัติการล่าฝัน

     รัฐบาลนายกฯยิ่งลักษณ์ ชินวัตร กำหนดยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวเชิงรุกด้านการท่องเที่ยว คือ กำหนดเป้ารายได้จากการท่องเที่ยว 2 ล้านล้านบาท ภายในปี พ.ศ. 2558 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเรื่องการท่องเที่ยวและบริการ ทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน ต่างขานรับ และร่วมกันกำหนดกลยุทธ์ แผนปฏิบัติการเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย

 

     ปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ถูกนำมาวิเคราะห์อย่างรอบด้าน ไม่ว่าจะเป็น วิกฤตหนี้ยุโรป  การเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน ความเป็นไปได้ในการขยายวันพักเฉลี่ย ความสามารถในการดึงเงินออกจากกระเป๋านักท่องเที่ยว ให้เร่งการใช้จ่ายให้สูงขึ้น รวมถึงการสร้างมูลค่าเพิ่มในอุตสาหกรรมท่องเที่ยว นอกจากนั้น ยังได้มีการประเมินสถานการณ์ที่คาดว่าจะกระทบต่อบรรยากาศท่องเที่ยวไทยโดยรวม อาทิ ความขัดแย้งทางการเมืองภายในประเทศ ปัญหายืดเยื้อเรื่องความไม่สงบในพื้นที่ภาคใต้  ปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อเป้าหมายรายได้ 2 ล้านล้าน 
 
10. Sandy : So Sad

     แซนดี้ คือ พายุเฮอริเคนซึ่งมาพร้อมกับกำลังความเร็วลม 130 กิโลเมตรต่อชั่วโมง พายุแซนดี้ก่อให้เกิดคลื่นสูงบริเวณชายฝั่งตะวันออกของอเมริกา นอกจากนั้นยังก่อให้เกิดพายุหิมะครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของรัฐโอไฮโอ เพนซิลเวเนีย และเวสต์เวอร์จิเนีย ผู้คนหลายล้านคนไม่มีไฟฟ้าใช้  และระบบขนส่งเป็นอัมพาต

     ความรุนแรงของพายุแซนดี้ ที่เกิดขึ้นช่วงปลายเดือนตุลาคม 2555 แม้นจะรุนแรงน้อยกว่าพายุแคทรีนา ที่เคยเกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกาก่อนหน้านี้ แต่จุดที่พายุแซนดี้ขึ้นฝั่งนั้น เป็นเมืองสำคัญ เป็นศูนย์กลางทางการเงิน ทางเศรษฐกิจ และมีประชาชนอาศัยอยู่มาก การแจ้งเตือนทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีการอพยพคน ตลาดหลักทรัพย์ประกาศปิดทำการ รวมทั้งระบบขนส่งมวลชนต้องหยุดให้บริการเช่นกัน

     พายุแซนดี้ เกิดขึ้นในช่วงที่สหรัฐอเมริกากำลังมีการเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ ต่อจากนายบารัก โอบามา แผนการรณรงค์ปราศรัย ต้องยกเลิก เลื่อน และเหตุการณ์ครั้งนี้ เป็นจุดที่สำแดงประสิทธิภาพของการจัดการภัยพิบัติ และการบริหารจัดการเมืองหลังเผชิญพิบัติภัยเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความสามารถและบูรณาการสูง
 
 


 เรียบเรียง : กองบรรณาธิการ