บทบรรณาธิการ

ในช่วงปี 2540 สมัยที่ยังรับผิดชอบงานด้านอนุรักษ์ ของ ททท. ได้ออกจดหมายข่าวรายเดือน ชื่อ ecotourism newsletter โดยทำหน้าที่เป็นบรรณาธิการ เนื้อหาส่วนใหญ่ ก็จะป้วนเปี้ยนอยู่กับเรื่องกิจกรรมการอนุรักษ์ที่เชื่อมโยงกับเรื่องการท่องเที่ยว ชื่อคอลัมน์ก็จะตั้งให้อยู่ใน theme เรื่อง ecotourism คอลัมน์ที่นำเสนอ เช่น eco movement / eco seminars / eco activities /eco talks เป็นต้น

เมื่อหวนกลับไปคิดเรื่องนี้มีเรื่องบางเรื่องที่ไม่เคยเลือนไปจากความทรงจำ อย่างเรื่องที่เขียนพาดพิงถึงแนวกำแพงที่หอสมุดปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ หรือ เรื่องที่พาดพิงกรมป่าไม้ (สมัยนั้น หน่วยงานที่ดูแลอุทยานแห่งชาติ คือ กรมป่าไม้) กรณีการส่งเจ้าหน้าที่เข้าร่วมการสัมมนาและการเก็บประเด็นไปทำงานต่อ

ภาพรวมสถานการณ์การเดินทางท่องเที่ยวระหว่างประเทศทั่วโลก
     จากข้อมูลขององค์การการท่องเที่ยวโลก คาดว่า ปี 2555 การเดินทางท่องเที่ยวระหว่างประเทศ จะขยายตัวเพิ่มขึ้น ร้อยละ 4 มีจำนวนการเดินทางระหว่างประเทศถึง 1,035 ล้านคน ซึ่งเป็นอัตราการขยายตัวที่สูงกว่าการคาดการณ์แนวโน้มในระยะยาว 10 ปี (ปี 2553-2563) ว่าจะขยายตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.8 ทั้งนี้ ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก มีการขยายตัวอย่างเข้มแข็ง เพิ่มขึ้นสูงสุดถึงร้อยละ 7


     ความท้าทายของการนำแนวคิดการจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนสู่การปฏิบัติมีให้เห็นและเป็นที่ถกเถียงกันอย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง ความพยายามที่จะให้ผลประโยชน์จากการเติบโตของการท่องเที่ยวเห็นประจักษ์ว่าได้นำพามาซึ่งคุณภาพสังคม สภาพที่ดีของสิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

การแปลงแนวคิดการจัดการอย่างยั่งยืนได้นำไปสู่การกำหนดนิยามใหม่ ๆ ที่นำเสนอจากหลากหลายกลุ่มเพื่อเป็นแนวปฏิบัติที่เชื่อว่าในที่สุดจะนำไปสู่จุดหมายแห่งการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ หากทบทวนและรวบรวม Buzzwords เหล่านี้จะได้เป็น 4 แนวทาง คือ

 

     ปรากฏการณ์สำคัญอย่างหนึ่งในกระแสท่องเที่ยวไทยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา คือ การเกิดขึ้นอย่างมากมายของแหล่งท่องเที่ยวชนิดใหม่ที่เรียกว่า “Retro Market” (ตลาดย้อนยุค)


     Retro Market มิใช่การฟื้นฟูตลาดเก่าที่ซบเซาให้กลับมามีชีวิตใหม่เพียงอย่างเดียว เช่น ตลาดสามชุก หรือตลาดเก่าทั้งหลายที่นิยมพ่วงท้ายชื่อตลาดแบบใหม่ด้วยคำฮิตว่า “100 ปี” แต่ในกรณีนี้ยังหมายรวมถึงการก่อสร้างพื้นที่ตลาดขึ้นมาใหม่โดยตั้งใจออกแบบให้มีลักษณะของการจำลองกลิ่นอายและบรรยากาศอันหวนรำลึกย้อนไปถึงตลาดในอดีตเมื่อเกือบ 100 ปีที่ผ่านมา อาทิ ตลาดนํ้า 4 ภาค พัทยา, ตลาดนํ้าอโยธยา, เพลินวาน, หรือแม้กระทั่ง Cicada Market หัวหิน เป็นต้น

 

     ในชั้นเรียนวิชาการเขียนสารคดีท่องเที่ยว ผมในฐานะวิทยากรและน้องนักศึกษา ช่วยกันยกตัวอย่างสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ ของประเทศไทยที่น่าสนใจ เพื่อนำมาเป็นกรณีศึกษาในการหาประเด็น และเรียบเรียงข้อมูลเพื่อเขียนเป็นเรื่องราว


     นักศึกษาคนหนึ่งยกตัวอย่างจังหวัดราชบุรีขึ้นมา โดยกล่าวถึงโครงการ Art Normal งานศิลปะภายในเมือง ที่จัดโดยคุณวศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ แห่งเถ้าฮงไถ่ นอกเหนือจากการอภิปรายข้อมูลเบื้องต้น

ทัศนะของผู้ประกอบการ

     การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ร่วมกับศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย จัดงานแถลงผลการสำรวจทัศนะของผู้ประกอบการท่องเที่ยวที่มีต่อการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน(AEC) ภายใต้ชื่อ “ท่องเที่ยวไทยพร้อมเข้าสู่ AEC หรือยัง” เมื่อวันจันทร์ที่ 12 พฤศจิกายน 2555

     การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ร่วมกับศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย จัดงานแถลงผลการสำรวจทัศนะของผู้ประกอบการท่องเที่ยวเกี่ยวกับภาวะเศรษฐกิจโลกที่ส่งผลต่อการท่องเที่ยวไทยในปี 2556 ซึ่งนับว่าเป็นการแถลงผลการสำรวจความคิดเห็นเป็นครั้งที่ 2 ในวันที่ 8 มกราคม 2556 ณ ห้องประชุม 1 ชั้น 10อาคารการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย โดยสำรวจจากผู้ประกอบการจำนวน 600 ตัวอย่าง ทั่วประเทศ

     การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้ส่งพนักงานเดินทางเข้าร่วมงาน Cruise Shipping Asia-Pacific 2012 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 16-17 กันยายน 2555 ณ Marina Bay Cruise Centre ประเทศสิงคโปร์ โดยได้สรุปรายงานการเข้าร่วมงานตามรายละเอียด ดังนี้
     รูปแบบการจัดงาน
     กิจกรรมหลักที่สำคัญในงาน ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ

เป็นที่ยอมรับกันในระดับสากลว่า ประเทศไทยมีชื่อเสียงด้านอาหาร จากการติดตามผลการจัดอันดับในหลาย ๆ สำนัก ก็พบว่า อาหารไทยโดดเด่น เป็นที่รู้จักและนิยมชมชอบ แม้จะมีบางครั้งที่ขัดอกขัดใจอยู่บ้าง อย่างในกรณี การจัดอันดับของ Future Brand ในปี 2011–2012 ด้านอาหาร ประเทศไทยติดอันดับ 6 ในขณะที่สิงคโปร์ ติดอันดับ 5 ทำให้เกิดคำถามอื้ออึงกันในวงการว่า อาหารสิงคโปร์ คืออะไร ? 

     ไม่รู้เหมือนกันครับว่าอะไรดลใจ แต่จู่ ๆ ผมก็อยากขี่จักรยานทางไกล
     ไม่เลย ผมไม่ใช่นักกีฬา ไม่ได้เป็นคนแข็งแรง ไม่ได้ขี่จักรยานหรือออกกำลังกายทุกวัน ร่างกายก็น่าจะมีสัดส่วนของไขมันมากกว่ากล้ามเนื้อตามประสาคนเมือง
    

     เดือนที่ผ่านมาผมมีโอกาสเดินทางไปเทศกาลภาพยนตร์ย่านยุโรป เป็นครั้งแรกที่มีโอกาสได้เข้าร่วมอีเวนท์ทางวัฒนธรรมแบบชนิดเจาะลึกมาก ๆ เพราะหนังยาวเรื่อง 36 ได้ไปเข้าประกวด สมัยก่อนเวลาได้ไปเทศกาลพวกนี้ก็จะไปพร้อมกับหนังสั้นก็จะไม่ค่อยมีอะไรมาก เพราะเหมือนไปเที่ยว ไม่ต้องเจอผู้คนในวงการภาพยนตร์อิสระหรือโปรแกรมเมอร์คนจัดงาน อะไรมากมาย พอถึงรอบฉายก็เตรียมไปตอบคำถามหลังหนังจบ

     ในวันที่ 31 ธันวาคม 2558 ประเทศไทยก็จะก้าวเข้าสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือ ASEAN Economic Community ภายใต้แนวคิด One Vision, One Identity, One Community ซึ่งมีเป้าหมายที่จะสร้างอาเซียนให้เป็นตลาดเดียวและฐานการผลิตร่วมกัน โดยจะมีการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน แรงงานฝีมือและเงินทุน อย่างมีเสรีมากขึ้น

 

     ณ วันนี้คงไม่มีใครปฏิเสธได้ว่า การที่ประเทศไทยกำลังจะเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในปี 2015 ถือเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญที่จะเปลี่ยนแปลงสภาพเศรษฐกิจและสังคมไทยให้พัฒนาก้าวไกล หน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชนจึงพยายามช่วยกันเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับประเทศต่าง ๆ ในประชาคมอาเซียน   เพื่อให้คนไทยรู้จักและพร้อมจะเข้าร่วมกับเพื่อน ๆ เหล่านั้นเพื่อให้พวกเราก้าวหน้าไปด้วยกัน