ในปัจจุบันแบรนด์ของจีนได้มีการพัฒนาเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค ทั้งผู้บริโภคชาวจีนเองและผู้บริโภคในต่างประเทศ ซึ่งทำให้ภาพลักษณ์ของสินค้า “Made in China” แบบเดิมถูกลืมเลือนไป ทั้งนี้ การสร้างแบรนด์ของจีนนั้นยังอยู่ในช่วงของการเริ่มต้นที่ได้รับแรงสนับสนุนที่สำคัญจากเทคโนโลยีที่มีการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง แรงงานฝีมือ และตลาดภายในประเทศที่มีขนาดใหญ่

 

ปรากฏการณ์ Made Better in China เกิดขึ้นได้จาก 3 ปัจจัยหลัก
     1. การขยายตัวของชุมชนเมือง จากสถิติพบว่ารายได้ส่วนบุคคลสุทธิของครัวเรือนในเมืองจะเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าในปี 2020 โดยในปี 2010 พบว่าจำนวนครัวเรือนที่มีรายได้ทั้งปีสูงกว่า 16,000 เหรียญดอลลาร์สหรัฐมีจำนวนถึง 18 ล้านครัวเรือน ซึ่งจะเพิ่มจำนวนเป็น 167 ล้านครัวเรือนหรือเกือบ 400 ล้านคนในปี 2020 (Mckinsey , March 2012) ทั้งนี้ ผู้บริโภคชุมชนเมืองที่มีฐานะร่ำรวยดังกล่าวจะมีความต้องการสินค้าและบริการคุณภาพดีจำนวนมาก

     2.  สินค้าที่ดีที่สุดของแบรนด์ตะวันตกในตลาดตะวันออก สินค้าและบริการจากแบรนด์ตะวันตกมีความสามารถในการตอบสนองความต้องการของลูกค้าชาวจีนฐานะดีได้เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตาม แบรนด์ตะวันตกไม่ได้มุ่งหวังเพียงแค่แย่งชิงส่วนแบ่งทางการตลาดจากการขายสินค้าให้แก่ผู้บริโภคชาวจีนเท่านั้น แบรนด์หรูเหล่านี้ได้เปิดตัวสินค้าและบริการที่ออกแบบมาเพื่อลูกค้าชาวจีนโดยเฉพาะ และการกระทำดังกล่าวได้สร้างความคาดหวังใหม่ ๆ ให้กับลูกค้าชาวจีน ตลอดจนได้สร้างความมั่นใจและแรงบันดาลใจให้กับแบรนด์จีนในการก้าวไปข้างหน้าเพื่อแข่งขันกับแบรนด์จากตะวันตกเช่นกัน

     3. แม้ว่าตลาดจีนจะได้รับผลกระทบจากมาตรการการตรวจพิจารณาอินเทอร์เน็ตในประเทศจีน (Great Firewall of China)  จำนวนประชากรออนไลน์ของจีนก็มีจำนวนถึง 513 ล้านคน ในขณะที่ประชากรออนไลน์ของสหรัฐอเมริกามีจำนวนเพียง 245 ล้านคน จึงถือได้ว่าเป็นตลาดสำคัญขนาดใหญ่ที่แบรนด์ทั่วโลกจับตามอง นอกจากนี้ ตลาดจีนยังอาจส่งอิทธิพลต่อวัฒนธรรมการบริโภค และการสร้างสรรค์นวัตกรรมของแบรนด์ในตลาดโลก รวมไปถึงการที่แบรนด์จีนเองก็มีการส่งสินค้าออกไปจำหน่ายยังทั่วโลกอีกด้วย

สำหรับตลาดจีนในปัจจุบันมี 11 แนวโน้มหลัก 
     1. Designed Better in China : เมื่อเศรษฐกิจดีขึ้นศิลปะพื้นบ้าน สถาปัตยกรรม และการออกแบบ ก็กลายเป็นความจำเป็นสำหรับผู้บริโภคมากกว่าประโยชน์ด้านการใช้สอยเพียงอย่างเดียว

     Brand New China Store : ห้างสรรพสินค้าแฟชั่นและไลฟ์สไตล์แห่งใหม่ในปักกิ่งที่มีสินค้าหลักเป็นผลิตภัณฑ์จากดีไซเนอร์ชาวจีน เช่น เสื้อผ้า เครื่องประดับ เฟอร์นิเจอร์ ของตกแต่งบ้าน และชิ้นงานศิลปะ

     Wang Shu : สถาปนิกชื่อดัง Wang Shu ได้รับรางวัล Pritzker Architecture Prize 2012 และนับว่าเป็น สถาปนิกชาวจีนคนแรกที่ได้รับรางวัลจากผลงานในจีนแผ่นดินใหญ่


     2. Made Better by China for All : แม้ว่าเศรษฐกิจของจีนจะเติบโตอย่างไม่หยุดยั้ง ประชากรหลายร้อยล้านคนก็ยังคงมีรายได้ปานกลาง และเมื่อพิจารณาถึงตลาดภายในประเทศที่มีกำลังการซื้อมหาศาลในหลักพันล้านแล้ว แบรนด์จีนที่มีคุณภาพสูงและราคาต่ำยังคงสามารถเติบโตในตลาดนี้ได้เป็นอย่างดี

     China Unicom : ได้เปิดตัวโทรศัพท์สมาร์ทโฟนรุ่น Xiaomi’s MI-ONE ที่มาพร้อมกับกล้องถ่ายรูปขนาด 8 ล้านพิกเซลในราคา 1,999 หยวนซึ่งถูกกว่าราคาครึ่งหนึ่งของไอโฟนและสมาร์ทโฟนจากบริษัทซัมซุงของเกาหลีใต้

 

     JAC Motors : เมื่อปลายปี 2011 ที่ผ่านมา บริษัท JAC Motors ได้ประกาศถึงการลงทุนในโรงงานผลิตรถยนต์ในประเทศบราซิลซึ่งถือได้ว่าเป็นตลาดรถยนต์ที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลก และนับได้ว่าเป็นโรงงานผลิตรถยนต์ภายนอกประเทศแห่งแรกด้วยมูลค่า 500 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐ ทั้งนี้ มีการคาดการณ์ว่าโรงงานดังกล่าวจะสามารถผลิตรถยนต์ได้ถึง 100,000 คันต่อปี

     3. Made Greener in China : รัฐบาลจีนมีความพยายามเป็นอย่างมากในการผลักดันนโยบายสีเขียวเพื่อตอบสนองความต้องการทั้งด้านเศรษฐกิจและความภูมิใจของชาติ เนื่องจากประชากรจีนทั้งในชุมชนเมืองและชนบทต่างสัมผัสได้ถึงสภาพแวดล้อมที่มีคุณภาพต่ำลง

     BYD : เมืองเสิ่นเจิ้นได้เปิดตัวแท็กซี่พลังงานไฟฟ้าที่ได้รับการสนับสนุนจากโรงงานผลิตรถยนต์ BYD โดยในโครงการนำร่องได้มีการนำแท็กซี่พลังงานไฟฟ้าจำนวน 50 คันออกให้บริการ และมีการวางแผนที่จะนำแท็กซี่อีก 250 คันมาให้บริการภายในปี 2012 เช่นเดียวกับรถประจำทางพลังงานไฟฟ้าอีก 200 คัน

     ENFI : ในปี 2011 ที่ผ่านมา บริษัท ENFI Engineering Corp ได้เปิดตัวสถานีผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ที่ใหญ่ที่สุดในโลกใน Ningxia โดยสถานีดังกล่าวสามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 25 เมื่อเปรียบเทียบกับระบบการผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์แบบดั้งเดิม

     Tianjin : The Tianjin Eco City เป็นความร่วมมือของรัฐบาลจีนและสิงคโปร์ที่เชิญแบรนด์ทั่วโลกมาช่วยกัน ระดมความคิดเพื่อแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม และในอีก 10 ปีข้างหน้าประชากรกว่า 350,000 คนจะย้ายเข้ามาอาศัยในโครงการดังกล่าวที่มีการวางระบบและเทคโนโลยีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ รัฐบาลจีนคาดหวังว่าโครงการนี้จะเป็นตัวอย่างที่ดีและเป็นทางออกสำหรับปัญหาสิ่งแวดล้อมที่กำลังคุกคามเมืองใหญ่ของจีนในปัจจุบัน

     4. Made Online in China : เทรนด์นี้ได้รับปัจจัยสนับสนุนจากจำนวนประชากรออนไลน์ที่เติบโตจนมีจำนวนมหาศาล ในขณะที่แบรนด์ตะวันตกหลัก ๆ ยังคงได้รับผลกระทบจากนโยบายเซ็นเซอร์ของรัฐบาลจีน ดังนั้นผู้ให้บริการสื่อสังคมออนไลน์ของจีนจึงเปิดตัวบริการที่ไม่เพียงแต่มีบริการคล้ายกับสื่อสังคมออนไลน์ชื่อดังของตะวันตก หากแต่มีการเพิ่มบริการที่โดนใจประชากรออนไลน์ของจีนอีกด้วย

     Renren : เมื่อต้นปี 2012 ที่ผ่านมา สังคมออนไลน์นิยมอย่าง Renren ได้เปิดตัวบริการใหม่เกี่ยวกับการเดินทาง (Travel Journal) โดยบริการดังกล่าวช่วยให้ผู้ใช้สามารถแบ่งปันชุดภาพถ่ายการเดินทางท่องเที่ยวในสื่อสังคมออนไลน์กับเพื่อนและญาติในขณะที่เดินทางท่องเที่ยวอยู่

 



     Yikuair : กลุ่มทุน Yikuair ร่วมกับไมโครบล็อกชื่อดังของจีน Sina Weibo เสนอดีลประจำวันแก่ผู้ใช้ไมโครบล็อกดังกล่าว ทั้งนี้ ผู้ที่สนใจในดีลจะต้องจ่ายเงินมัดจำสำหรับดีลที่ตนเองสนใจ โดยสามารถเลือกจ่ายเป็นเครดิตที่ซื้อผ่าน Sina Weibo ได้

      5. Made Stranger in China : การเติบโตของวัฒนธรรมบริโภคในประเทศจีน บางครั้งได้สร้างสรรค์กิจกรรมส่งเสริมตลาดที่สร้างความน่าจดจำของสินค้าและบริการได้อย่างน่าทึ่ง 

     Sexy Mandarin : เป็นบริการที่ผู้ใช้จะได้รับประสบการณ์การเรียนรู้บทเรียนภาษาจีนกลางผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เช่น YouTube และ Youku โดยครูผู้สอนมีบุคลิกดึงดูด รวมทั้งแต่งกายด้วยเสื้อผ้าที่ดูเซ็กซี

     Taobao : เว็บไซต์ช้อปปิ้งออนไลน์ที่มีการเพิ่มสีสันให้กับการจับจ่ายสินค้าทางออนไลน์ผ่าน Tao Girls โดยลูกค้าสามารถเลือกให้ Tao Girls ที่ตนชื่นชอบเป็นผู้ส่งสินค้าให้ถึงประตูบ้าน

     6. Made Together in China : ในฐานะที่เป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก และมีวัฒนธรรมการรวมตัวกันอย่างแข็งแกร่งแห่งหนึ่งของโลก จึงไม่เป็นที่น่าแปลกใจว่ามีสินค้าและบริการประเภทที่ใช้พลังผู้บริโภคเป็นแรงขับเคลื่อนในประเทศจีน


     Handsup.cn : ผู้ให้บริการในการจัดหาสินค้าและบริการที่ผู้บริโภคต้องการ โดยผู้บริโภคสามารถเข้าไปแนะนำสินค้าและบริการที่ตนเองต้องการซื้อ รวมทั้งระบุราคาที่พอใจจะซื้อด้วย หากสินค้าและบริการชนิดนั้น ๆ ได้รับความนิยมเพียงพอสำหรับการต่อรองกับผู้ผลิต Handsup.cn ก็จะจัดซื้อสินค้าและบริการดังกล่าวได้ในราคาที่ลูกค้าต้องการ

     7. Made Bigger in China : ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของประชากร เมือง และเศรษฐกิจ “จีน” จะไม่ยอมพลาดในการเป็นเจ้าของสถิติที่เกี่ยวข้องกับขนาดที่ “ใหญ่ที่สุด”

     Youngman : Youngman JNP6250G  เป็นรถบัสที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยสามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ถึง 300 คน ทั้งนี้ รถบัสดังกล่าวจะให้บริการเป็นครั้งแรกในปักกิ่งและหางโจว

     Beijing Daxing : ท่าอากาศยานนานาชาติ Beijing Daxing ซึ่งจะเริ่มทำการก่อสร้างปลายปี 2012 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2017 มีความสามารถรองรับผู้โดยสารได้ถึง 200 ล้านคนต่อปี ทั้งนี้ ท่าอากาศยานดังกล่าวจะถูกออกแบบให้เชื่อมต่อกับโครงการรถไฟความเร็วสูง


     SM Tianjin : ห้างสรรพสินค้า SM Tianjin แห่งเมือง Tianjin จะเปิดให้บริการในปี 2013 และอยู่ห่างจากปักกิ่ง 30 นาทีด้วยรถไฟความเร็วสูง ห้างสรรพสินค้าดังกล่าวจะมีพื้นที่ถึง 530,000 ตางรางเมตรหรือเท่ากับสนามฟุตบอล 74 สนามเรียงต่อกัน

     8. Made Easier in China : แบรนด์จีนถูกแรงกดดันให้นำเสนอสินค้าและบริการที่สามารถตอบสนองความต้องการด้านความสะดวกสบายของผู้บริโภคในเมืองใหญ่

     Ubox : เป็น app สำหรับโทรศัพท์แบบสมาร์ทโฟนที่ผู้บริโภคสามารถนำไปแตะกับเครื่องอ่านสัญญาณในร้านค้าเพื่อจ่ายเงินสำหรับขนมขบเคี้ยวได้ 

     9. Made Faster in China : ความรวดเร็วในการให้บริการ เป็นสิ่งสำคัญที่แบรนด์จีนตระหนักเป็นอย่างดี

     Huawei : เป็นโทรศัพท์แบบสมาร์ทโฟนที่เปิดตัวเป็นครั้งแรกในช่วงต้นปีที่ผ่านมา ทั้งนี้ Huawei ได้ประกาศตัวว่าเป็นโทรศัพท์แบบสมาร์ทโฟนที่มีระบบประมวลผลที่มีความเร็วที่สุดในโลก

      Broad Group : บริษัทก่อสร้างของจีนที่ชื่อ Broad Group ได้ก่อสร้างอาคารโรงแรมสูง 30 ชั้นในพื้นที่จังหวัด Hunan ภายในระยะเวลา 15 วัน เมื่อช่วงสิ้นปี 2011 ที่ผ่านมา ทั้งนี้ งานก่อสร้างชิ้นดังกล่าวถือได้ว่าเป็นการแสดงถึงศักยภาพของเทคโนโลยีการก่อสร้างแบบยั่งยืนของบริษัทจากจีน

      10. Made More Luxurious in China : สำหรับตลาดจีนแล้วความหรูหราได้กลายเป็นสิ่งจำเป็นไม่ว่าจะเป็นแบรนด์ย่อย (sub-brand) เช่น Shang Xia ของ Hermes หรือแบรนด์จีนที่มีการผลิตในอิตาลี (Made in Italy) เช่น Sorgere

     China Railways : กลุ่ม China Railway ได้ให้บริการรถไฟความเร็วสูงในเส้นทาง 7,055 กิโลเมตรทั่วประเทศด้วยความเร็ว 350 กิโลเมตรต่อชั่วโมง นอกจากนี้ ยังมีการให้บริการในชั้นธุรกิจสำหรับเส้นทางปักกิ่ง-เซี่ยงไฮ้ ที่มีพนักงานต้อนรับในชุดยูนิฟอร์ม และจอโทรทัศน์ LCD ส่วนตัว

     HHtravel : เมื่อต้นปี 2012 ที่ผ่านมา บริษัทท่องเที่ยวออนไลน์ Ctrip ได้เปิดตัว HHtravel ซึ่งเสนอรายการนำเที่ยวที่ถูกออกแบบมาเพื่อลูกค้าที่เป็นเศรษฐีชาวจีนที่มีสินทรัพย์มากกว่า 10 ล้านหยวนโดยเฉพาะ รายการนำเที่ยวดังกล่าวจะประกอบไปด้วยบัตรโดยสารเครื่องบินชั้นธุรกิจ อาหารจากร้านอาหารที่ได้รับการรับรองจากมาตรฐานมิชลิน โรงแรม และสถานที่ท่องเที่ยวที่ได้รับรางวัล

     11. Made Better in China for a While Now : ในปัจจุบันมีแบรนด์จีนจำนวนหนึ่งที่ได้เปิดตัวและเติบโตในตลาดโลกได้เป็นอย่างดี

     Haier : บริษัทเครื่องใช้ไฟฟ้ายักษ์ใหญ่ของจีนอย่าง Haier ได้เปิดตัว ‘Brain Wave TV’ หรือโทรทัศน์ที่ควบคุมโดยคลื่นสมองในเดือนมกราคมปี 2012 ที่ผ่านมา โดยนวัตกรรมดังกล่าวได้ถูกนำมาสาธิตกับสินค้าที่ผู้บริโภครู้จักอยู่แล้ว เช่น  โทรทัศน์ในระบบ 3D และ 2D 

 

     Herborist : ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวยี่ห้อ Herborist ได้ผสมผสานภูมิปัญญาด้านการแพทย์แผนจีนโบราณเข้ากับวิทยาการสมัยใหม่ และในขณะนี้ ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวได้วางจำหน่ายในห้างสรรพสินค้าหรูทั่วยุโรป รวมทั้งในปารีสด้วย 

     Lenovo : จากการเปิดตัว The Yoga ซึ่งเป็นลูกผสมระหว่างคอมพิวเตอร์แบบแล็ปท็อปและแท็บเล็ต เมื่อต้นปี 2012 ที่ผ่านมา ทำให้ยอดขายของบริษัท Lenovo เติบโตขึ้นถึงร้อยละ 43.7 ในช่วงไตรมาสแรกของปีเมื่อเปรียบเทียบกับช่วงระยะเวลาเดียวกันในปี 2011 และครองส่วนแบ่งทางการตลาดเหนือบริษัท Dell จนเป็นบริษัทผู้ผลิตคอมพิวเตอร์รายใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลก

     อย่างไรก็ตาม การเติบโตของแบรนด์จีนไม่ได้เป็นเครื่องหมายถึงการสิ้นสุดของแบรนด์จากฝั่งตะวันตก หากแต่เป็นเครื่องหมายว่าแบรนด์ต่างๆ จะต้องทำงานหนักมากขึ้น และใช้กลยุทธ์มากขึ้นในการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายทางการตลาด


เรียบเรียง : ณัฎฐิรา อำพลพรรณ