ความสำคัญของการท่องเที่ยวเชิงกีฬา

     การท่องเที่ยวเชิงกีฬามีการเติบโตขึ้นทั่วโลก โดยในปี ค.ศ.2010 คาดว่าเกิดรายได้จากการท่องเที่ยวรูปแบบดังกล่าวถึง 600,000 ล้านเหรียญสหรัฐ โดยมีทั้งการท่องเที่ยวเชิงกีฬาที่เป็นแบบ active คือนักท่องเที่ยวมีส่วนร่วมในกิจกรรมกีฬาและแบบ Passive ที่นักท่องเที่ยวเป็นเพียงผู้ชม แต่แม้ว่ามหกรรมกีฬาระดับโลกจะดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยือนเมืองที่เป็นเจ้า

 

ภาพก็ยังมีนักท่องเที่ยวส่วนหนึ่งที่เลือกจะไม่เดินทางไป เพื่อหลีกเลี่ยงความแออัดในช่วงเวลาที่จัดงานซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้จำนวนนักท่องเที่ยวในปีนั้นต่ำกว่าปกติ

     ประเทศต่างๆใช้โอกาสในการเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลกเป็นตัวเร่งรัดโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ของประเทศ เช่น ตัดถนนสายใหม่ การสร้างขนส่งมวลชนระบบราง การสร้างทางรถไฟเชื่อมโยงเมืองต่างๆ และการปรับปรุงสนามบิน นอกจากนั้น โรงแรมที่มีเครือข่ายทั่วโลกก็มักจะฉวยโอกาสเปิดสาขาใหม่ๆ ในเมืองที่จะเป็นเจ้าภาพจัดแข่งขันกีฬาระดับโลก และในปัจจุบันประเทศเศรษฐกิจใหม่ได้มีโอกาสแสดงศักยภาพในการเป็นเจ้าภาพจัดมหกรรมกีฬาเหล่านี้ ซึ่งหากประสบความสำเร็จก็จะส่งผลดีต่อการประชาสัมพันธ์ประเทศเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากในระหว่างการจัดงานมีการถ่ายทอดภาพไปสู่ผู้ชมทั่วโลก มีการออกแบบภาพยนตร์โฆษณาที่สามารถส่งเสริมจุดหมายปลายทางให้ปรากฏแก่สายตาคนจำนวนมาก ซึ่งหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวจำเป็นต้องทำงานร่วมกับ event organizer อย่างใกล้ชิดเพื่อให้มั่นใจว่าสิ่งที่ดีที่สุดของประเทศได้ถูกนำเสนอออกไป

     ตัวอย่างการจัดงานที่ประสบความสำเร็จเกินคาดคือการเป็นเจ้าภาพแข่งขันฟุตบอลโลก FIFA World Cup 2010 ที่สาธารณรัฐแอฟริกาใต้ ซึ่งก่อนการจัดงานมีความกังวลในเรื่องของความพร้อมและความปลอดภัย แต่จากความสำเร็จที่เกิดขึ้นทำให้คาดได้ว่าจะมีรายได้จากการลงทุนและการท่องเที่ยวระหว่างประเทศเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ดี การจัดมหกรรมกีฬาระดับโลกมักจะมีความเสี่ยงต่อปัญหาการคอรัปชั่นเนื่องจากมีการใช้เงินลงทุนมหาศาล และมีกำหนดการส่งมอบงานที่ไม่สามารถเลื่อนออกไปได้ จึงมักมีการว่าจ้างผู้รับเหมาที่รู้จักคุ้นเคย รวมทั้งมีความเสี่ยงของการพนันขันต่อในเกมส์การแข่งขัน
กีฬาที่ชื่นชอบของคนทั่วโลก


     ฟุตบอล   ฟุตบอลหรือชอคเกอร์เป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของโลก ซึ่งมีผู้ชมหรือผู้เล่นในแต่ละปีเกินกว่า 3,500 ล้านคน มีการแข่งขันฟุตบอลโลก FIFA World Cup ทุก 4 ปี โดยครั้งล่าสุดจัดขึ้นที่ สาธารณรัฐแอฟริกาใต้เมื่อปี 2010 มีผู้เข้าชมรวม 3.18 ล้านคน และในแต่ละปีมีการแข่งขันชิงแชมป์ของทวีปเช่น UEFA Cup ในยุโรปและ Copa Libertadores de America ในทวีปอเมริกาใต้

     คริกเก็ต   คริกเก็ตเป็นกีฬาที่ยังได้รับความนิยมในกลุ่มประเทศเครือจักรภพอังกฤษมีผู้เล่นและผู้ชมประมาณ 3,000 ล้านคน ในแต่ละปีในเอเชียใต้ ออสเตรเลีย และอังกฤษ โดยมีรูปแบบการเล่นที่แตกต่างกันไป

     รักบี้ การแข่งขัน Rugby World Cup เมื่อปี2007สามารถดึงดูดผู้ชมทั่วโลกได้มากเป็นอับดับสาม กีฬาประเภทนี้เติบโตขึ้นทั่วโลก แต่ที่นิยมเล่นกันมากคือในยุโรป, แอฟริกาใต้ และ ออสตราเลเซีย

     เทนนิส เทนนิสเป็นกีฬาประเภทบุคคลที่เป็นที่นิยมมากที่สุดของโลกโดยมีผู้เล่นที่มีการขึ้นทะเบียนแล้วกว่า 75 ล้านคนทั่วโลก และที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนอีกเป็นจำนวนมาก การแข่งขัน Wimbledon Championships ในแต่ละปีดึงดูดผู้ชมประมาณ 500,000 คนในช่วง 2 สัปดาห์ ขณะที่ US Open มีผู้เข้าชมกว่า 720,000 คนเมื่อปี 2010

     American Individuality กีฬาบางประเภทได้รับความนิยมมากในสหรัฐอเมริกาแต่ไม่เป็นที่นิยมในระดับโลก เช่น เบสบอล และ อเมริกันฟุตบอล แต่กีฬาเหล่านี้ก็มีจำนวนผู้เข้าชมมากที่สุดติดอันดับโลกในการแข่งขันชิงแชมป์ประจำปี เนื่องจากมีผู้สนับสนุนภายในประเทศเป็นจำนวนมาก เบสบอลยังได้รับความนิยมในญี่ปุ่นและแคนาดา อีกด้วย

ประเภทของผู้เดินทางเพื่อกีฬา
     Single and groups : คนส่วนใหญ่ที่เดินทางเพื่อไปชมมหกรรมกีฬาที่เป็น mega event  จะเดินทางเป็นกลุ่มโดยมากเป็นส่วนหนึ่งของแพ็คเกจที่จัดโดยสมาคม หรือชมรมกีฬา คนที่เดินทางโดยลำพังก็มีเป็นจำนวนมาก ลักษณะของแพ็คเกจจะขึ้นอยู่กับจุดหมายปลายทางเป็นหลัก ในกีฬาโอลิมปิก 2008 ที่กรุงปักกิ่งมีผู้ร่วมงานที่เดินทางเองน้อยแต่ในโอลิมปิก 2012 ที่กรุงลอนดอน ปีนี้คาดว่าจะมีผู้เข้าชมงานที่จัดการเดินทางเองเพิ่มขึ้นมากเพราะตลาดการท่องเที่ยวของสหราชอาณาจักรเติบโตเต็มที่แล้ว และมีการเข้าถึงสื่อออนไลน์ได้อย่างกว้างขวางซึ่งเอื้อต่อการเดินทางเอง

     Families : กลุ่มครอบครัวที่เดินทางเพื่อร่วมมหกรรมกีฬามีจำนวนเพิ่มขึ้นเนื่องจากปัจจุบันสนามแข่งขันยอมให้เด็กเข้าชมได้ บางครอบครัวก็เดินทางไปเชียร์สมาชิกในครอบครัวที่เข้าแข่งขัน

     ผู้สูงอายุ : มีผู้สูงอายุที่มีเงินและเวลาที่จะเดินทางไปทั่วโลกเพื่อติดตามทีมที่ชื่นชอบ และบางคนก็ยังร่วมในการแข่งขัน เช่นในการแข่งขัน  Grand Masters Hockey World Cup ที่จัดขึ้นที่สาธารณรัฐแอฟริกาใต้เมื่อปี 2010  มีผู้เล่นที่อายุเกิน 60 ปี จาก 9 ประเทศ เข้าร่วมแข่งขัน

     ผู้เข้าร่วมทั้งชายและหญิง : ตามปกติจะมีผู้เข้าร่วมชมมหกรรมกีฬาที่เป็นเพศหญิงน้อยกว่าเพศชาย แต่ขณะนี้เริ่มเปลี่ยนไปโดยมีผู้หญิงร่วมกิจกรรมกีฬามากขึ้น อย่างไรก็ดีจากการศึกษาของรัฐบาลออสเตรเลียเมื่อปี 2010 พบว่ามีผู้เข้าชมมหกรรมกีฬาในฤดูกาลแข่งขันปี 2009/2010 เป็นเพศชายร้อยละ 57 ขณะที่เป็นเพศหญิงร้อนละ 41 ซึ่งอัตราส่วนนี้จะเปลี่ยนแปลงไปตามชนิดกีฬา โดยกีฬาที่มักจะมีผู้ชมทั้งชายและหญิงจำนวนใกล้เคียงกันคือการแข่งม้าและรักบี้

     แฟนกีฬากลุ่มใหม่ : ประเทศเศรษฐกิจใหม่หลายประเทศได้รับโอกาสเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลกเนื่องจากการเติบโตทางเศรษฐกิจและอำนาจทางการเงิน รวมทั้งทัศนคติที่เปลี่ยนไปในหมู่องค์กรกีฬาระดับโลกก็มีส่วนช่วยสนับสนุน ทั้งนี้การเป็นเจ้าภาพจัดมหกรรมกีฬารายการใหญ่ๆ ถือเป็นก้าวแรกในการปรับปรุงภาพลักษณ์ของประเทศในสายตาของนักท่องเที่ยวนานาชาติ และกระตุ้นให้เกิดแฟนกีฬาหน้าใหม่ทั่วโลก เช่นในการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก 2008 ที่กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งเป็นการจัดมหกรรมกีฬาระดับโลกเป็นครั้งแรกในประเทศนี้ และรัฐบาลจีนมองเห็นโอกาสที่จะแสดงศักยภาพของประเทศสู่สายตาชาวโลก

บทบาทของรัฐบาลและหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวในการเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลก
     ในการเป็นเจ้าภาพจัดมหกรรมกีฬาระดับโลกจะมีกระบวนการเสนอตัวเพื่อรับการคัดเลือกล่วงหน้าหลายปีก่อนการจัดงาน คณะกรรมการจัดงานของประเทศเจ้าภาพจะเป็นผู้ยื่นข้อเสนอโดยได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลและเมื่อได้รับการคัดเลือกให้เป็นเจ้าภาพแล้วก็จะมีการทำงานร่วมกันแบบพันธมิตร ระหว่างคณะกรรมการจัดงานในภาครัฐบาลและหน่วยงานส่งเสริมการท่องเที่ยวแห่งชาติ รวมถึงภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรม

     ประเทศเจ้าภาพจะดำเนินกิจกรรมการตลาดโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ข้อมูลส่งเสริมภาพลักษณ์ของประเทศ สร้างความสุขแก่คนในชาติ และเพิ่มความภาคภูมิใจในประเทศของตน อีกทั้งเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและส่งเสริมการท่องเที่ยวของประเทศ ซึ่งมหกรรมกีฬาระดับโลกจะช่วยพัฒนาแบรนด์ด้านการท่องเที่ยวของประเทศได้เป็นอย่างดีเมื่อประเทศนั้นๆ กลายเป็นศูนย์กลางความสนใจของคนทั่วโลกในช่วงที่มีการจัดงาน ดังนั้นหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวจึงจำเป็นต้องร่วมมือกับผู้จัดงาน เพื่อให้มั่นใจว่าแหล่งท่องเที่ยวที่ดีที่สุดของประเทศจะถูกนำมาเผยแพร่ในระหว่างการจัดงาน และการเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลกยังช่วยเน้นย้ำถึงปัจจัยด้านบวกของประเทศนั้นๆ ที่เอื้อต่อการท่องเที่ยวอีกด้วย

     การตรวจลงตราเข้าประเทศเป็นเรื่องสำคัญประการหนึ่งที่ประเทศเจ้าภาพมหกรรมกีฬาจำเป็นจะต้องทบทวนและปรับปรุงกระบวนการให้สะดวกขึ้นสำหรับ นักกีฬา เจ้าหน้าที่ และสื่อมวลชนที่จะเดินทางเข้ามาในช่วงการจัดงาน แต่สำหรับผู้ชมทั่วไปก็สามารถใช้ระเบียบพิธีเข้าเมืองตามปกติ  นอกจากการปรับปรุงระเบียบพิธีการตรวจคนเข้าเมืองแล้ว มีตัวอย่างของประเทศเจ้าภาพในการจัดการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปในปีนี้ (Euro 2012 )  คือ ยูเครน ที่ประชาสัมพันธ์การเตรียมพร้อมของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองที่จะปฏิบัติงานในช่วงการจัดงาน ซึ่งได้มีการอบรมด้านบุคลิกภาพและคัดเลือกเจ้าหน้าที่สาวสวยเพื่อปฏิบัติงาน เนื่องจากเจ้าหน้าที่เหล่านี้เป็นด่านแรกที่จะต้อนรับนักกีฬาและนักท่องเที่ยวที่จะเข้าร่วมในมหกรรมการแข่งขันครั้งนี้

เจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลกระหว่างปี 2012-2022
     - ฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป ณ ประเทศโปแลนด์ และ ยูเครน (Euro 2012)
     - กีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนปี 2012 ณ กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร  (Olympics London 2012)
     - ฟุตบอลโลก 2014 ณ ประทศบราซิล (FIFA World Cup Brazil 2014) และในปี 2016 นครริโอเดอจาเนโรของบราซิลจะเป็นเจ้าภาพกีฬาโอลิมปิก (Olympics Rio 2016)
     - กีฬาโอลิมปิกฤดูหนาว 2014 ณ เมืองโซจี สหพันธรัฐรัสเซีย และในปี 2018 รัสเซียจะเป็นเจ้าภาพจัดฟุตบอลโลก (FIFA World Cup Russia 2018)
     - สำหรับทวีปเอเชียจะได้เป็นเจ้าภาพจัดฟุตบอลโลกปี 2022 ที่ประเทศกาตาร์

มหกรรมกีฬาในปี 2012
Euro 2012 @ Poland & Ukraine
     ทัวร์นาเมนต์รอบ 16 ทีมสุดท้ายของการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 8 มิถุนายน – 1 กรกฎาคม 2012 โดยมีประเทศที่เป็นเจ้าภาพร่วมคือ โปแลนด์ และ ยูเครน สถานที่จัดงานมีทั้งหมด 8 เมือง อันได้แก่
โปแลนด์

     • เมืองหลวง Warsaw: สนามกีฬาแห่งชาติจุคนได้ 58,145 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งนัดเปิดสนามและรอบแรกแบบพบกันในสาย A 3 นัด รอบควอเตอร์ไฟนอล 1 นัด และรอบเซมิไฟนอล 1 นัด

     • Gdansk: สนามกีฬา PGE Arena จุคนได้ 40,818 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย C   3 นัด และรอบควอเตอร์ไฟนอล 1 นัด

     • Wroclaw: สนามกีฬาเทศบาลจุคนได้ 40,610 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย A 3 นัด

     • Poznan: สนามกีฬาเทศบาลจุคนได้ 42,004 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย C 3 นัด
ยูเครน

     • Kiev: สนามกีฬาโอลิมปิกจุคนได้ 65,720 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย D 3 นัด รอบควอเตอร์ไฟนอล 1 นัด และนัดชิงชนะเลิศ

     • Donetsk: สนามกีฬา Donbass Arena จุคนได้ 50,055 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย D 3 นัด รอบควอเตอร์ไฟนอล 1 นัด และรอบเซมิไฟนอล 1 นัด

     • Kharkiv: สนามกีฬา Metalist Stadium จุคนได้ 38,500 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย B 3 นัด

     • Lviv: สนามกีฬา Arena Lviv จุคนได้ 34,915 คน จะเป็นสถานที่จัดแข่งรอบแรกแบบพบกันในสาย B 3 นัด

     ทั้งนี้ เมืองเจ้าภาพทั้งหมด ยกเว้นก็แต่ Donetsk และ Kharkiv ล้วนแล้วแต่เป็นปลายทางยอดนิยมของนักท่องเที่ยว การจัดการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน อย่างเช่น สนามกีฬา เพื่อรองรับแฟนบอลและนักท่องเที่ยวจึงเป็นสิ่งที่จำเป็น พร้อมไปกับการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยอำนวยความสะดวก ไม่ว่าจะเป็นด้านการเดินทาง ตลอดจนแผนการส่งเสริมตลาดด้านการท่องเที่ยวอื่นๆ

การขายรายการนำเที่ยวเพื่อชมการแข่งขัน
     บริษัทท่องเที่ยว Roadtrips ซึ่งมีความชำนาญในการจัดรายการท่องเที่ยวเพื่อชมการแข่งขันกีฬามีข้อเสนอในรูปแบบ customized packages เพื่อตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวและแฟนบอลที่มีจุดประสงค์หลากหลาย ตัวอย่างเช่น
o travel package เน้นไปยังกลุ่มที่ต้องการเดินทางมาท่องเที่ยวเป็นเป้าหมายหลัก และมีการชมฟุตบอลเป็นเป้าหมายรอง หรือกลุ่มที่ต้องการทั้งมาเที่ยวและมาดูกีฬา จะเห็นได้จากการนำเสนอสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของเมืองต่างๆในเว็บเพจหน้าโฆษณาของแพ็คเกจ และให้ลูกค้าปรับรายการท่องเที่ยวกับรายการชมกีฬาได้ตามชอบ


     ♣ stage package เน้นไปยังกลุ่มแฟนบอลที่ต้องการติดตามชมทีมที่ตัวเองชอบโดยเฉพาะ ซึ่งแพ็คเกจนี้จะมีข้อเสนอให้เลือกชมการแข่งสองนัด นัดใดก็ได้ ขึ้นอยู่กับความชอบส่วนตัวของลูกค้า พร้อมกับโปรแกรม Meet & Greet ที่สนามบินแบบส่วนตัว ซึ่งหากลูกค้าต้องการจะชมการแข่งขันนัดอื่นเพิ่มหรือต้องการเดินทางไปดูการแข่งขันยังต่างเมือง ก็สามารถเลือกเป็นบริการเสริม (Optional Add-ons) ได้

     ♣ final package เน้นไปยังกลุ่มแฟนบอลตัวจริงที่ต้องการมีส่วนร่วมเป็นส่วนหนึ่งในประวัติศาสตร์รอบชิงชนะเลิศของ Euro 2012 จะเห็นได้จากแพ็คเกจที่รวมตั๋วรอบชิงชนะเลิศเข้าไปด้วยเรียบร้อยแล้ว พร้อมกับโปรแกรม Meet & Greet ที่สนามบินแบบส่วนตัว ซึ่งหากลูกค้าต้องการจะชมการแข่งขันนัดอื่นเพิ่มหรือต้องการเดินทางไปดูการแข่งขันยังต่างเมือง ก็สามารถเลือกเป็นบริการเสริม (Optional Add-ons) ได้ เช่นเดียวกับ stage package

Olympic London 2012
     กีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนปี 2012 เป็นการแข่งขันโอลิมปิกครั้งที่ 30 มีคำขวัญประจำการแข่งขันคือ “Inspire a Generation”(แรงบันดาลใจของคนรุ่นใหม่) กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่  27 กรกฎาคม – 12 สิงหาคม 2012  โดยมีสนามแข่งขันกีฬา 28 แห่ง มีการชิงชัยกัน 26 ชนิดกีฬา มีนักกีฬาที่แจ้งเข้าร่วมแข่งขันจาก 204 ประเทศ  ลอนดอน เมืองเจ้าภาพมีการสร้างและปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน โดยคำนึงถึงความยั่งยืน วางแผนเพื่อรองรับการใช้งานในอนาคตไปในตัว อีกทั้งยังได้โปรโมทระบบเดินทางขนส่งที่มีประสิทธิภาพตลอดงาน ซึ่งเป็นจุดขายเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว ทั้งนี้ บริษัทท่องเที่ยว Roadtrips มีข้อเสนอในรูปแบบ customized packages ให้แก่ลูกค้าเช่นเดียวกับงาน Euro 2012 โดยงานนี้จะมี Standard London Package เป็นแพ็คเกจเริ่มต้น และให้ลูกค้าสามารถเลือกปรับแพ็คเกจได้ตามใจชอบ

     สนามแข่งขันส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่มหานครลอนดอน (Greater London) แต่บางชนิดกีฬาอาจแข่งในสนามนอกลอนดอน และฟุตบอลจะมีการแข่งขันที่เวลส์และสก็อตแลนด์ด้วย เพื่อลดความแออัดของสถานที่แข่งขันในลอนดอน  สำหรับสนามแข่งขันในลอนดอนแบ่งออกเป็น 3 โซน คือ

     1) Olympic Zone อยู่ฝั่งตะวันออกของลอนดอนในย่านสตรัทฟอร์ด ประกอบด้วยสนามแข่งขันในพื้นที่ 2 ตารางกิโลเมตรของ Olympic Park  เช่น โอลิมปิกสเตเดียม  ศูนย์กีฬาทางน้ำ และ สนามแข่งขันบาสเกตบอล

     2) River Zone เป็นสนามแข่งขันที่กระจายอยู่สองฝั่งแม่น้ำเทมส์ เช่น สนามมวย  สนามยิมนาสติกลีลา และสนามแข่งขันขี่ม้า (equestrian)  นอกจากนั้น กีฬาบางชนิดจะแข่งขันในสนาม O2 Arena ซึ่งเคยใช้ชื่อว่า Millennium Dome

     3) Central Zone เป็นบริเวณที่สนามกีฬาอื่นๆ ตั้งอยู่ในพื้นที่ของมหานครลอนดอน เช่น  Wembley Stadium, Lord’s Cricket Ground,  Hyde Park รวมทั้งสนามแข่งขันกีฬามาราธอนส่วนใหญ่จะจัดขึ้นในโซนนี้

การขายรายการนำเที่ยวและบัตรชมการแข่งขัน
     บริษัท Roadtrips (www.roadtrips.com) บริการจัดซื้อ และเป็นตัวแทนจัดจำหน่ายบัตรเข้าชมกีฬาทุกประเภท รวมทั้งเสนอขายรายการนำเที่ยว Summer Games Standard London Package ซึ่งประกอบด้วย ที่พักระดับหรูในกรุงลอนดอนพร้อมอาหารเช้า และลูกค้าสามารถเลือก 1 รายการท่องเที่ยว จาก 3 รายการ ดังนี้

     1. ลอนดอนบัสทัวร์ รถเป็นแบบสองชั้นและเปิดหลังคา
     2. ขึ้น London Eye ชิงช้าสวรรค์ที่สูงที่สุดในโลกด้วยตั๋วด่วนแบบ VIP
     3. London Pass เยี่ยมชม 55 สถานที่ท่องเที่ยวทั่วเมืองลอนดอนภายใน 1 วัน

บริการเสริมพิเศษ (Add-ons and Possibilities)
     1. เน้นการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ เช่น ทริปพระราชวังวินด์เซอร์-สโตนเฮนจ์-เมืองบาธ ทริปเยี่ยมชมบ้านเกิดของกวีเอกเชคสเปียร์-สตรัทฟอร์ด-ออกซ์ฟอร์ด ทริปเยี่ยมชมเมืองแคนเทอร์เบอร์รี่และผาขาวแห่งโดเวอร์

     2. เน้นการประยุกต์กับสื่อร่วมสมัย เช่น ทริปเยี่ยมชมสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์เรื่อง แฮร์รี่ พอตเตอร์ ซึ่งจะมีให้เลือกระหว่างทริปไปสถานที่ถ่ายทำนอกเมืองลอนดอน และทริปเยี่ยมชมสถานที่ถ่ายทำที่สตูดิโอของบริษัทวอร์เนอร์และมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดในเมืองลอนดอน

     3. เน้นประสบการณ์แปลกใหม่ เช่น ดื่มชาแบบอังกฤษยามบ่ายที่ห้องน้ำชาของ The Ritz ซึ่งมีชื่อเสียงมายาวนาน รับประทานอาหารเย็นที่ The Ritz Club Casino ขับรถยี่ห้อดังอย่าง Land Rover และ Aston Martin ไปผจญภัย และเลือกรับประทานอาหารพร้อมกับมีโอกาสได้พบปะกับเชฟชื่อดังเช่น กอร์ดอน แรมซี่

     4. อื่นๆ เช่น รายการท่องเที่ยวนอกเส้นทางไปที่ ปารีส เอดินเบิร์ก เวลส์ และลิเวอร์พูล

การขยายตัวของโรงแรมในเมืองที่เป็นเจ้าภาพการแข่งขัน
     ตามข้อมูลของ STR Global ในช่วงปี 2010-2012 มีโรงแรมระดับ 5 ดาวที่มีเครือข่ายทั่วโลกเปิดตัวในลอนดอนถึง 12 แห่ง เช่น Savoy Hotel the Strand, Four Season Park Lane , W Hotel West End, Shangri-La London Bridge, InterContinental Westminster ส่วนในบราซิลซึ่งจะเป็นเจ้าภาพฟุตบอลโลกปี 2014 และโอลิมปิก 2016 ปัจจุบันมีโรงแรมที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง 58 แห่ง และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นในช่วง 2-4 ปีข้างหน้า โดยส่วนใหญ่จะเป็นโรงแรมระดับราคาปานกลาง  ขณะที่กาตาร์ซึ่งจะเป็นเจ้าภาพการแข่งขันฟุตบอลโลกปี 2022 ก็มีโรงแรมเปิดใหม่เพิ่มขึ้นมาเป็นลำดับตั้งแต่ช่วงที่เป็นเจ้าภาพกีฬาเอเชียนเกมส์ 2006 และในช่วงปี 2011-2012 มีโรงแรมระดับ 4-5 ดาวจำนวน 13 แห่งที่กำหนดเปิดให้บริการในกรุงโดฮา เช่น Sheraton , InterContinental และ Le Meridien

การตลาดในฝัน
     มหกรรมกีฬาระดับโลกมักเป็นวิธีการดำเนินการตลาดในฝันของประเทศเจ้าภาพ เนื่องจากมีผู้ชมผ่านทางจอโทรทัศน์หลายล้านคนทั่วโลก รวมทั้งมีผู้ชมในสถานที่จริงอีกจำนวนมาก และในปัจจุบันการใช้โซเชียลมีเดียก็เข้าถึงผู้บริโภคได้อย่างกว้างขวางแบรนด์ของสินค้าต่างๆ ที่เป็นผู้สนับสนุนการจัดงานใช้ช่องทางเหล่านี้ในการส่งเสริมแบรนด์ของตนผ่านอินเทอร์เน็ต ประเทศเจ้าภาพเองก็ได้รับผลประโยชน์มากจากสื่อนี้ เช่นในช่วงการแข่งขันฟุตบอลโลกปี 2010 ที่สาธารณรัฐแอฟริกาใต้มีการรายงานข้อมูลผ่าน twitter และ blog ต่างๆ ในเชิงบวกเป็นจำนวนมาก ทำให้ภาพลักษณ์ที่สาธารณชนได้รับรู้เกี่ยวกับประเทศเจ้าภาพ คือ ประเทศที่ปลอดภัยและเป็นมิตร ซึ่งช่วยเปลี่ยนภาพเดิมที่เป็นเชิงลบและทำให้มีจำนวนนักท่องเที่ยวเข้าแอฟริกาใต้เพิ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2010 เป็นต้นมา

ผู้สนับสนุนการจัดงาน
     ในการเป็นเจ้าภาพโอลิมปิก 2012 ที่กรุงลอนดอนคณะกรรมการจัดงานสามารถหารายได้จากบริษัทต่างๆ ในสหราชอาณาจักรที่เป็นผู้สนับสนุนการจัดงานมาใช้เป็นงบดำเนินการได้ถึงร้อยละ 40 สำหรับแบรนด์หลักที่มักจะเป็นผู้สนับสนุนมหกรรมระดับโลก เช่นในกีฬาโอลิมปิก 2012 บัตรเครดิต Visa เป็นช่องทางการชำระเงินค่าบัตรเข้าชมงานเพียงช่องทางเดียวสำหรับการซื้อออนไลน์ นอกจากนี้ยังมีบริษัทที่มีเครือข่ายทั่วโลกอีก 10 รายที่เป็นพันธมิตร(partners) ร่วมสนับสนุนการเป็นเจ้าภาพจัดกีฬาโอลิมปิก 2012 ได้แก่ Coca-Cola, Atos Origin , Acer, Dow, GE, McDonald’s, Omega, Panasonic, Procter & Gamble และ Samsung

     สำหรับการแข่งขันฟุตบอลโลก 2014 ที่บราซิลมีพันธมิตร (partners) หลักได้แก่ Adidas, Coca-Cola, Emirates, Sony, Hyundai และ Visa นอกจากนี้ยังมีผู้สนับสนุน (sponsors) อีก 6 รายการคือ Budweiser, Castrol, Continental, McDonald’s, Seara และ Oi   ซึ่ง 2 รายหลังเป็นบริษัทสัญชาติบราซิล

การจำหน่ายสินค้าที่ระลึก


     สินค้าที่ระลึกเป็นแหล่งรายได้ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของการจัดงานมหกรรมกีฬาระดับโลกโดยเฉพาะมาสคอต ของมหกรรมกีฬานั้นๆ สำหรับในกีฬาโอลิมปิก 2012 ที่ลอนดอนมีการประเมินรายได้จากการจำหน่ายสินค้าที่ระลึกไว้ที่ 1,000 ล้านปอนด์ โดยจะถูกนำไปเป็นงบประมาณในการจัดงานประมาณ 80 ล้านปอนด์ ทั้งนี้สินค้าที่ระลึกยังเป็นเครื่องมือในการดึงดูดความสนใจของคนในประเทศให้มาร่วมในเหตุการณ์ครั้งสำคัญและเรามักจะเห็นประเทศเจ้าภาพเปิดร้านขายของที่ระลึกของการแข่งขันในสถานที่ต่างๆ ที่นักท่องเที่ยวพบเห็นได้ง่าย เช่น สนามบิน ท่าเรือ สถานีรถไฟ เพื่อโปรโมทการจัดงานล่วงหน้าเป็นเวลานาน แต่ก็มักจะพบว่ามีการผลิตสินค้าลอกเลียนแบบตามมาเสมอ

การประเมินความสำเร็จ
เสาหลักในการประเมินความสำเร็จในการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาระดับโลกมี 3 ด้านคือ

     ♦ ด้านเศรษฐกิจ มีการใช้จ่ายเงินของนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นในช่วงของการจัดงานและในปีหลังจากนั้นจะยังคงมีรายได้จากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนการจัดงาน ทั้งนี้ ถ้าประเทศเจ้าภาพมีจำนวนนักท่องเที่ยว และรายได้จากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในปีหลังจากการจัดงาน ย่อมแสดงว่าเศรษฐกิจการท่องเที่ยวของประเทศนั้นได้รับประโยชน์ระยะยาวจากการเป็นเจ้าภาพจัดกีฬาระดับโลก

     ♦ ด้านสังคม ผลสำเร็จเกิดจากการใช้ประโยชน์ระบบการคมนาคมขนส่งและโครงสร้างพื้นฐานที่ถูกพัฒนาขึ้นในท้องถิ่น เช่นสนามกีฬาต่างๆ การขนส่งมวลชนระบบราง เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับประโยชน์ในระยะยาว

     ♦ ด้านสิ่งแวดล้อม มีการปรับปรุงด้านการรีไซเคิล การใช้พลังงานหมุนเวียนเป็นเกณฑ์ข้อหนึ่งที่ใช้วัดผลสำเร็จด้านสิ่งแวดล้อมของมหกรรมกีฬาระดับโลกที่ตามปกติมักจะก่อผลกระทบเชิงลบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ ในการจัดกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวปี 2010 ที่แวนคูเวอร์ได้กำหนดให้เป็น “Green Games”   ที่พยายามลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและปริมาณขยะที่เกิดจากคนที่มาร่วมในมหกรรมกีฬาครั้งนั้นกว่า 1 ล้านคน และมีการสร้างที่พักนักกีฬาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งได้รับประกาศนียบัตรรับรอง (LEED Gold certification) รวมทั้งมีการผลิตเหรียญรางวัลจากวัสดุอิเล็คทรอนิกส์รีไซเคิล

กีฬาโอลิมปิก 2012 ที่ลอนดอนมีเป้าหมายที่จะส่งเสริมความยั่งยืนของโลกเป็นหลักโดยมีแนวคิด 5 ประการคือ
     1. การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อลดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ
     2. การลดขยะจากการจัดงาน และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในการกำจัดขยะใหม่
     3. ส่งเสริมความหลากหลายทางชีวภาพโดยลดผลกระทบของการจัดการแข่งขันต่อสัตว์ป่าและสิ่งมีชีวิตรอบพื้นที่จัดการแข่งขัน
     4. สนับสนุนให้คนทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงโอกาสทางธุรกิจและการจ้างงานที่จะเกิดจากการจัดงาน
     5. สร้างแรงบันดาลใจให้คนในประเทศใช้กีฬาเป็นเครื่องมือพัฒนาสุขภาพ และวิถีชีวิตที่ยั่งยืน

ผลดี VS ผลเสียที่ควรตระหนัก
     ♠ การเติบโตทางเศรษฐกิจ ประเทศเจ้าภาพจะมีเศรษฐกิจที่ดีขึ้นจากการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยว และจะเกิดผลประโยชน์ในระยะยาวจากการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในประเทศ ซึ่งจะเพิ่มโอกาสทางธุรกิจและเพิ่มความมั่นใจของนักลงทุน นอกจากนี้ ในช่วงที่มีการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการจัดงานก็เกิดการจ้างงานอย่างกว้างขวาง และการเป็นเจ้าภาพยังช่วยให้ประชาชนให้เกิดความรู้สึกเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน รวมทั้งมีความเชื่อมั่นในประเทศของตน อย่างไรก็ดี จำนวนนักท่องเที่ยวและรายได้จากนักท่องเที่ยวอาจสูงเฉพาะช่วงของการจัดงาน แต่ในปีต่อมาการเติบโตของจำนวนนักท่องเที่ยว และรายได้จากการท่องเที่ยวอาจลดลงเหมือนในบางประเทศที่เป็นเจ้าภาพจัดมหกรรมกีฬาใหญ่ๆ เช่น กาตาร์ ที่เป็นเจ้าภาพเอเชียนเกมส์ปี 2006 และ ออสเตรเลียเจ้าภาพโอลิมปิก 2000 

     ♦ ในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการจัดงานอาจมีประชาชนบางส่วนที่ได้รับผลกระทบ เช่น ถูกเวนคืนบ้านและที่ดิน ซึ่งอาจมีการประท้วงหรือคัดค้านจากผู้ได้รับผลกระทบดังกล่าว

     ♦ สนามกีฬาที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อรองรับการแข่งขันกีฬาระดับโลก จำเป็นต้องมีค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษาที่สูง ซึ่งรัฐบาลอาจต้องรับภาระในระยะยาวและต้องใช้ประโยชน์ให้คุ้มค่าการลงทุน

     ♦ ปัญหาของประเทศเจ้าภาพระหว่างดำเนินการมีผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศ  เช่น  ยูเครน ถูกองค์กรพิทักษ์สัตว์โจมตีเพราะมีการฆ่าสุนัขและแมวจรจัดเพื่อเตรียมสถานที่จัดงาน รวมทั้งปัญหาทางด้านศีลธรรมเพราะต้องการทำให้การค้าประเวณีในประเทศถูกกฎหมายระหว่างงานฟุตบอลยูโร 2012 เพื่อสนับสนุนการท่องเที่ยว แต่ก็มีเสียงค้านว่าไม่ต้องการให้ใช้งานฟุตบอลเป็นเครื่องมือ เพื่อทำให้มีการมองว่า sex tourism นั้นถูกกฏหมาย

โอกาสของประเทศไทยในการเป็นเจ้าภาพกีฬาระดับโลก
     สำหรับประเทศไทยได้มีโอกาสเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับภูมิภาคที่มีขนาดใหญ่ เช่น เอเชียนเกมส์ มาแล้วถึง 4 ครั้ง ในปี 1966 , 1970 , 1978 และปี 1998 แต่ยังไม่เคยเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลก เช่น โอลิมปิกหรือฟุตบอลโลก ซึ่งจะต้องผ่านกระบวนการคัดเลือกที่ซับซ้อนและต้องมีการเตรียมความพร้อมในหลายด้านเพื่อผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (International Olympic Committee)  และสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ (FIFA)  ซึ่งรัฐบาลควรกำหนดแผนเตรียมความพร้อมและมีเป้าหมายชัดเจนหากจะเสนอตัวเป็นเจ้าภาพมหกรรมกีฬาระดับโลกเหล่านี้ ทั้งนี้ประเทศไทยอาจต้องหาพันธมิตรหรือเจ้าภาพร่วม เช่น มาเลเซีย หรือผลักดันให้กลุ่มประเทศในภูมิภาคอาเซียนร่วมกันเสนอตัวเป็นเจ้าภาพในนามอาเซียน หลังจากที่เข้าสู่การเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนในปี 2015 เพื่อเป็นการเพิ่มบทบาทของอาเซียนในเวทีโลก

     อย่างไรก็ดี นอกจากมหกรรมกีฬาระดับโลกเหล่านี้ ประเทศไทยอาจพิจารณาใช้ประโยชน์จากการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติชนิดอื่นๆ ที่เรามีศักยภาพและมีความพร้อมอยู่แล้วให้เกิดประโยชน์ต่อการท่องเที่ยวมากขึ้น เช่น การแข่งขันจักรยานทางไกลที่ควรจะยกระดับเป็นทัวร์นาเมนท์ระดับนานาชาติ การแข่งขันเรือใบเช่น King’s cup Regatta ที่จังหวัดภูเก็ต การแข่งขันโปโลช้างนานาชาติ (Elephant Polo Tournament)  ซึ่งมีไม่กี่ประเทศเท่านั้นที่สามารถจัดแข่งขันได้ การแข่งขันไตรกีฬานานาชาติ การแข่งขันวิ่งมาราธอน การแข่งขันชิงแชมป์มวยไทยนานาชาติ การแข่งขันกอล์ฟ PGA Tournament การแข่งขันเทนนิส Thailand Open หรือพิจารณาการแข่งขันรถ Formula1 ซึ่งได้รับความสนใจค่อนข้างมากในระดับนานาชาติ

     ส่วนการแข่งขันกีฬาที่เป็นที่นิยมของคนส่วนใหญ่ในประเทศ เช่น ฟุตบอลก็เป็นกิจกรรมกีฬาที่สามารถสร้างกระแสการเดินทางเพื่อไปชมและเชียร์ทีมโปรดของตนเองได้อย่างมาก โดยเฉพาะในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาที่สโมสรฟุตบอลของไทยมีการพัฒนาไปมาก โดยในปี 2554 การแข่งขันฟุตบอลไทยพรีเมียร์ลีกสามารถขายบัตรเข้าชมได้มากกว่า 100 ล้านบาท มียอดผู้เข้าชมกว่า 1.3 ล้านคน และรายได้จากการจำหน่ายของที่ระลึกสูงกว่า 56 ล้านบาท


 

แหล่งข้อมูล : T & T : Sports & Mega-events Tourism, Euromonitor International
  http://www.roadtrips.com
  http://www.wikipedia.org 

เรียบเรียง : โศรยา หอมชื่น
                ฐานิช ลิ้มตระกูล เป็นนักศึกษาคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ชั้นปีที่ 3