การเสวนาในหัวข้อ “Improvise your life, Improvise your traveling” จัดขึ้นเมื่อวันที่ 20 เมษายน 2555 ที่ Tourism Library การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย โดยมีคุณภราดล พรอำนวย หรือ ปอ North Gate เป็นวิทยากร คุณปอ-ภราดล เป็นนักดนตรีแจ๊สที่แบกแซกโซโฟนออกเดินทางเริ่มจากจังหวัดเชียงใหม่จนไปสุดปลายทางที่ฝรั่งเศส และมีนิทรรศการ

 

แสดงภาพสเก็ตช์จากการเดินทางในครั้งนั้นชื่อ Trans Siberian Sketch Book Exhibition นอกจากนี้การเดินทางดังกล่าวยังเป็นที่มาของหนังสือเรื่อง “ลมใต้ปอด...เมื่อเสียงแซ็กโซโฟนและมิตรภาพพาเราเดินทางไปไกลค่อนโลก”

แรงบันดาลใจในการเดินทาง
     สมัยเรียนที่เริ่มเรียนสถาปัตย์ในระดับ ปวช. ที่จังหวัดเชียงใหม่ก็มีความตั้งใจว่าวันหนึ่งจะเป็นสถาปนิกระดับโลกให้ได้ จึงพยายามอ่านหนังสือเกี่ยวกับประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมและสถาปนิกชื่อดังระดับโลก และทำให้ได้รับข้อมูลว่าสถาปนิก 10 อันดับแรกของโลกไม่มีใครเรียนจบด้านสถาปัตย์โดยตรง บางคนแทบไม่ได้เรียนหนังสือ แต่สิ่งหนึ่งที่ทุกคนมีเหมือนกันคือทุกคนเป็นนักเดินทาง ทำให้มีความคิดว่าถ้าต้องการเป็นสถาปนิกระดับโลกก็ควรจะต้องเดินทางรอบโลก และความคิดที่ว่าอยากเดินทางก็เกิดขึ้นตั้งแต่ในตอนนั้น

      สำหรับการเดินทางครั้งแรกของปอ-ภราดล คือเมื่อตอนที่เป็นตัวแทนระดับเยาวชนของจังหวัดเชียงใหม่ไปร่วมแสดงงานศิลปะที่ประเทศญี่ปุ่น เป็นการเดินทางออกนอกประเทศเพื่อไปดูงานศิลปะของเพื่อนจากชาติอื่น ๆ รวมทั้งไปดูชีวิตความเป็นอยู่ ภูมิประเทศ และสถาปัตยกรรมที่แตกต่างออกไป

ความหมายของการเดินทาง
     ในสมัยเรียนในระดับมหาวิทยาลัยได้มีโอกาสเรียนกับอาจารย์ประมวล เพ็งจันทร์ ที่ได้ให้แนวคิดว่าการเดินทางจะมีเรื่องเกี่ยวกับจิตวิญญาณภายใน ความเชื่อมั่นในตนเอง รวมทั้งความเชื่อมั่นในผู้อื่นที่จะเกิดขึ้นตลอดเวลา

การเดินทางที่ถือได้ว่าเป็นการเดินทางระยะทางไกลที่สุดครั้งหนึ่ง: เชียงใหม่-ฝรั่งเศส
     เป็นการเดินทางที่เกิดขึ้นเมื่อ 2 ปีที่แล้ว เริ่มจากการที่เพื่อนนักดนตรีชาวฝรั่งเศสชวนไปร่วมในงานเทศกาลดนตรี และในช่วงเวลานั้นเองก็มีปัญหาทั้งกับเพื่อน และปัญหาด้านความรัก อีกทั้งมีเงินไม่พอซื้อตั๋วเครื่องบิน ทำให้คิดได้ว่าการเดินทางภาคพื้นดินก็จะช่วยตอบโจทย์ได้ทุกอย่างทั้งประหยัดค่าใช้จ่าย ได้เดินทางไปร่วมงานเทศกาลดนตรี ระหว่างทางก็จะได้พบเห็นสถาปัตยกรรม ภูมิประเทศ ตลอดจนได้แรงบันดาลใจใหม่ ๆ

     การเดินทางครั้งนั้นเริ่มจากการวาดแผนที่โลก เขียนชื่อประเทศ แล้วลองใช้ดินสอลากดูว่าจากประเทศไทยจะสามารถเดินทางไปยังฝรั่งเศสได้อย่างไร จากนั้นก็หาข้อมูลเกี่ยวกับการเดินทางและการขอวีซ่าซึ่งได้ข้อสรุปว่าการเดินทางไปทางไซบีเรียจะมีราคาถูกที่สุด และจำเป็นต้องขอวีซ่าเพียง  2 ประเทศเท่านั้น คือ จีน และ Schengen Visa ของยุโรป โดยเส้นทางที่ใช้คือ ลาว-จีน-มองโกเลีย-รัสเซีย-ลัตเวีย-ลิทัวเนีย-โปแลนด์-เยอรมนี-เบลเยียม-ฝรั่งเศส


     สำหรับเรื่องของที่พัก คุณปอ-ภราดลกล่าวว่าหากเริ่มที่เกสต์เฮ้าส์ที่หนึ่งก็มักจะได้ข้อมูลการเดินทางและที่พักในเมืองถัดไปต่อไปเรื่อย ๆ และจากประสบการณ์เดินทางลักษณะนี้พบว่าควรทำให้กระเป๋าเบาที่สุด เนื่องจากจะต้องแบกกระเป๋าและของทั้งหมดเดินไปเรื่อย ๆ

แซ็กโซโฟนและสมุดสเก็ตช์
     ทุกครั้งที่เดินทางคุณปอ-ภราดลจะต้องเอาแซ็กโซโฟนไปด้วยเพื่อจะได้ซ้อมที่ถนน แจ๊สคลับในเมืองนั้น ๆ  หรือบางครั้งก็อาจแสดงแบบเปิดหมวกซึ่งเป็นสิ่งที่ดีมากเพราะจะสามารถเลือกเพลงหรือแนวเพลงที่ชอบได้โดยอิสระ นอกจากนี้ยังเคยมีประสบการณ์การเล่นดนตรีเปิดหมวกที่ถนนคนเดินในจังหวัดเชียงใหม่

     สมุดสเก็ตช์ภาพเป็นอีกสิ่งที่ต้องพกติดตัวไปด้วยทุกครั้ง และสำหรับตอนนี้ก็จะไม่พกสมุดสเก็ตช์ภาพไปจากบ้าน หากแต่จะไปซื้อเอาในสถานที่ที่เดินทางไป หรือกรณีที่ไม่มีสมุดก็สามารถไปเก็บกระดาษมาวาดก็ได้ เพราะเชื่อว่า “ทุกสิ่งไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามที่เราต้องการหรือวางแผนไว้ก็ได้”

บทบาทการเป็นเจ้าของแจ๊ซคลับและร้านอาหารในเมืองท่องเที่ยว
     ในตอนนี้คุณปอ-ภราดลเป็นเจ้าของกิจการแจ๊ซคลับชื่อ North Gate และร้านอาหารชื่อ Bird’s Nest ในเมืองท่องเที่ยวยอดฮิตอย่างจังหวัดเชียงใหม่ โดย North Gate เป็นแจ๊ซคลับสำหรับทุกคนรวมทั้งตัวของคุณปอ-ภราดลด้วย เพราะโดยทั่วไปแล้วแจ๊ซคลับจะแพงและหรู การไปเล่นดนตรีในสถานที่เหล่านี้ก็เป็นเรื่องที่ยากลำบาก และก่อนที่เราจะได้แสดงความสามารถทางดนตรี เราก็ดูเหมือนจะไม่มีตัวตนในแจ๊ซคลับดังกล่าว

     ส่วนร้าน Bird’s Nest เกิดหลังร้าน North Gate ประมาณ 2 ปี เป็นร้านที่อยู่ในซอยเล็ก ๆ มีลักษณะเป็นคาเฟต์ที่มีลักษณะที่เพื่อน ๆ สามารถนั่งสังสรรค์กันได้ เนื่องจากในตอนแรกที่ทำ North Gate นั้นอยากทำให้เป็นแจ๊ซคาเฟต์มีหนังสือ มีคาร์เฟต์ มีบาร์ และมีดนตรีแจ๊ซ แต่ว่าตอนนั้นไม่มีเงินทุนเพียงพอ

ตัวตนของ North Gate

     แนวดนตรีที่ North Gate จะอิสระมาก นักดนตรีจะเล่นดนตรีแบบที่เป็นตัวของตัวเอง จะแต่งเพลงเล่นเองก็ได้ เจ้าของร้านจะไม่ไปกำหนดแนวทางการเล่นดนตรีของแต่ละวง เพราะเชื่อว่าหากนักดนตรีเล่นแล้วมีความสุข  ดนตรีก็จะออกมาดีเอง เหมือนกับเวลาที่เรามีความสุข คนรอบข้างก็จะรู้สึกได้

     และที่ North Gate จะไม่มีป้ายไฟ ไม่มีโปรโมชั่น เพราะไม่อยากจะยัดเยียดขายของ และเชื่อว่าหากเราต้องการมีอิสระบางอย่าง เราก็ต้องให้อิสระบางอย่างกับผู้ฟังหรือลูกค้าด้วย ถือเป็นความรับผิดชอบ และเป็นความยุติธรรมแก่ทั้ง 2 ฝ่าย
นอกจากนี้ ปอ-ภราดลยังเห็นว่า “คุณภาพ” เป็นสิ่งที่คนคิดขึ้นมา ในขณะ “ความรู้สึกทางใจ”ที่แม้ว่าจะไม่มี“คุณภาพ”  แต่จะมี “ความหมาย” และในปัจจุบันผู้คนให้คุณค่ากับ “คุณภาพ” มากจนเกิน “คุณค่าทางใจ”

มุมมองต่อความเปลี่ยนแปลงของเชียงใหม่
     มองได้ 2 ด้าน คือ ความเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ความเป็นตัวเมืองที่ขยายตัวมากขึ้น มีบ้านจัดสรรและคอนโดมีเนียมเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่มีสิ่งใหม่เกิดขึ้นก็มีการทำลายสิ่งที่มีมาแต่เดิมคือต้นไม้ และการที่ธรรมชาติถูกทำลายไปเรื่อย ๆ จนเป็นกลายเป็นเรื่องชินตาก็อาจทำให้เด็กรุ่นใหม่ไม่ได้ตระหนักว่ามนุษย์เราก็เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติเช่นกัน นอกจากนี้เราต้องอยู่กับธรรมชาติ และควรจะรักธรรมชาติ

     นอกจากนี้ ยังมีความเปลี่ยนแปลงในรูปแบบของความต้องการของผู้คนที่มีมากขึ้น ผู้คนจะให้ความสำคัญกับเงินมากจนเกินไป และเชื่อว่าเงินคือความจริง มากกว่าที่เป็นอยู่จริง


เรียบเรียง : ณัฏฐิรา อำพลพรรณ