ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวถือเป็นอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญของประเทศเนื่องจากเป็นแหล่งที่ก่อให้เกิดรายได้ การจ้างงาน การกระจายรายได้ สู่ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการและอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวแบ่งได้เป็น 7 ประเภท คือ

ธุรกิจที่พักแรม (Accommodation) ธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ (Travel Agent & Guide) ธุรกิจจำหน่ายสินค้าและของที่ระลึก (Shopping & souvenir) ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม(Food & Beverage) ธุรกิจการคมนาคมและการขนส่ง (Communication & Transportation) ธุรกิจบันเทิงและพักผ่อน (Entertainment & Recreation) และธุรกิจอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการท่องเที่ยว (Other services related to tourist activities) (ปรีชา แดงโรจน์,  2544:33)

จังหวัดขอนแก่น ดินแดนศูนย์กลางและเมืองหลักของภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีศักยภาพและความพร้อมหลาย ๆ ด้าน เช่นศูนย์กลางคมนาคม ศูนย์กลางหลักทางอุตสาหกรรม ศูนย์กลางบริการธุรกิจและการเงิน ศูนย์กลางบริหารราชการและการศึกษา ประกอบกับเป็นดินแดนที่อุดมสมบูรณ์ จุดบรรจบของแม่น้ำชี แม่น้ำพอง มีที่ราบทุ่งกว้างใหญ่ และหนองบึงทะเลสาบธรรมชาติมากแห่ง จึงเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชุมชนมาหลายยุคหลายสมัยต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน ทำให้จังหวัดขอนแก่นเป็นดินแดนมรดกทางธรรมชาติ มรดกทางวัฒนธรรม ประเพณี โบราณสถาน โบราณวัตถุมากมาย และมีกิจกรรมการผลิตจากภูมิปัญญาพื้นบ้านหลากหลายรูปแบบแต่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น (รายงานการประชุมประชาพิจารณ์โครงการวิจัยเพื่อเสนอแนะการปรับปรุงสิ่งแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยวในเขตจังหวัดขอนแก่น และจังหวัดใกล้เคียง, 2540)


การเดินทางท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นในปี 2550 พบว่า อัตราการเติบโตของจำนวนผู้เยี่ยมเยือนรวมมีการปรับตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.52 โดยคนไทยปรับตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.92 ขณะที่ ชาวต่างชาติปรับตัวลดลงร้อยละ 7.77 อย่างไรก็ตามขอนแก่นถือเป็นจังหวัดที่มีรายได้จากการท่องเที่ยวเป็นอันดับที่ 2 ของภูมิภาครองจากนครราชสีมาเท่ากับ 5,711.93 ล้านบาท (กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, 2550)

พฤติกรรมการท่องเที่ยวของชาวไทยในปัจจุบันมีความหลากหลายแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับกลุ่มคนและฐานะทางเศรษฐกิจ กล่าวคือ กลุ่มคนที่อยู่ในเมือง มีรายได้ประจำ มีฐานะดี ระดับการศึกษาสูงกว่าคนไทยโดยเฉลี่ยทั่วไป มักจะมีพฤติกรรมการท่องเที่ยวพักผ่อน โดยอาศัยใช้ข้อมูลข่าวสารประกอบการตัดสินใจท่องเที่ยว พักตามโรงแรมหรือที่พักประเภทธุรกิจการค้า มีแนวโน้มใช้บริการนำเที่ยวมากกว่ากลุ่มอื่น มีความคาดหวังในคุณภาพบริการ และมาตรฐานแหล่งท่องเที่ยวค่อนข้างมาก และเมื่อการคมนาคมขนส่งมีความสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้นในปัจจุบัน คนกลุ่มนี้บางส่วนจึงสามารถไปท่องเที่ยวได้ง่ายและบ่อยครั้งขึ้น (วารสารมหาวิทยาลัยมหาสารคาม, พฤษภาคม 2543: 32)

จากที่กล่าวข้างต้นการท่องเที่ยวเป็นอุตสาหกรรมบริการที่ก่อให้เกิดการจ้างงาน กระจายรายได้แก่คนในท้องถิ่น ทำให้เกิดการพัฒนาท้องถิ่น ทำให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็น โรงแรม ร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึก ฯลฯ ได้รับประโยชน์จากนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยว ดังนั้นการที่จะดึงนักท่องเที่ยวให้เข้ามาท่องเที่ยวได้นั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องทราบมูลเหตุจูงใจในการท่องเที่ยว ทัศนคติและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยว เพื่อให้สามารถตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวเนื่องจากนักท่องเที่ยวเป็นผู้ที่มีอำนาจซื้อในการจับจ่ายในการท่องเที่ยว จึงจำเป็นที่จะต้องศึกษาทัศนคติและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น

วัตถุประสงค์ของการวิจัย
1. เพื่อศึกษาลักษณะทางประชากรศาสตร์ของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่น
2. เพื่อศึกษามูลเหตุจูงใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น
3. เพื่อศึกษาทัศนคติและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
1. เพื่อให้ทราบมูลเหตุจูงใจของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น
2. เพื่อให้ทราบลักษณะทางประชากรศาสตร์ของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่น
3. เพื่อให้ทราบทัศนคติและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น
4. เพื่อนำไปสู่แนวทางในการพัฒนาการท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่นต่อไป

สรุปผลการศึกษา

ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม
จากการวิจัยครั้งนี้พบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศชาย คิดเป็นร้อยละ 40.3 และเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 59.8 โดยนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่คือ อายุ 15-25 ปี คิดเป็นร้อยละ 41.5 รองลงมาคือ นักท่องเที่ยวที่มีอายุ 26-35 ปี คิดเป็นร้อยละ 33.5 นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ที่มีสถานภาพโสด คิดเป็นร้อยละ 69.3 รองลงมาคือ สถานภาพสมรส คิดเป็นร้อยละ 28.8 นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีการศึกษาระดับปริญญาตรี คิดเป็นร้อยละ 54.8 รองลงมาคือ สูงกว่าปริญญาตรี คิดเป็นร้อยละ 28.8 นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีอาชีพพนักงานบริษัท คิดเป็นร้อยละ 35.3 รองลงมาคือ นักท่องเที่ยวที่เป็นนักศึกษา คิดเป็นร้อยละ 25.5 นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีรายได้ต่อเดือน ต่ำกว่า 15,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 35.3 รองลงมาคือ นักท่องเที่ยวที่มีรายได้ต่อเดือน 15,000-25,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 24.0 นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มีภูมิลำเนา อยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีจำนวน 312 คน คิดเป็นร้อยละ 78.4

มูลเหตุจูงใจ

นักท่องเที่ยวมีมูลเหตุจูงใจต่อการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น คือ การท่องเที่ยวเพื่อการพักผ่อน มีจำนวน 153 คน คิดเป็นร้อยละ 38.3 และการท่องเที่ยวเพื่อความสนุกสนานและความบันเทิง  มีจำนวน 144 คน คิดเป็นร้อยละ 36.3 โดยมีทัศนคติเห็นด้วยอย่างยิ่งว่า 1.เป็นการให้รางวัลกับชีวิต มีจำนวน 196 คน คิดเป็นร้อยละ 49.0  2.การท่องเที่ยวทำให้เกิดการไหลเวียนของเงินในจังหวัด มีจำนวน 195 คน คิดเป็นร้อยละ 48.8 3.การท่องเที่ยวเพื่อให้ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ มีจำนวน 182 คน คิดเป็นร้อยละ 45.5 โดยนักท่องเที่ยวมีพฤติกรรมในการท่องเที่ยวในประเทศมากกว่า 5 ครั้งต่อปี  ชอบการท่องเที่ยวทะเลมากที่สุด  รองลงมาชอบการท่องเที่ยวน้ำตก นักท่องเที่ยวชอบภูมิอากาศหนาว มีจำนวน 232 คน คิดเป็นร้อยละ 58.0  ส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวเดินทางมาจังหวัดขอนแก่นมากกว่า 5 ครั้ง  เดินทางมาจังหวัดขอนแก่นในช่วงวันหยุดต่อเนื่อง  ส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวจะเดินทางมาโดยรถยนต์ส่วนตัว  ซึ่งส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวจะเดินทางมากับเพื่อน  รองลงมาคือเดินทางมากับครอบครัว  เดินทางมาท่องเที่ยวโดยใช้เงินเก็บส่วนตัว  นักท่องเที่ยวจะใช้เวลา 2-3 คืนในการท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นชอบสถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นห้างสรรพสินค้ามากที่สุด สถานที่ท่องเที่ยวรองลงมาคือ สถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติ

จากการสัมภาษณ์ ผู้เชี่ยวชาญมีความคิดเห็นว่า สิ่งที่ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาท่องเที่ยวส่วนใหญ่จะมาเพื่อประชุมสัมมนา ติดต่อธุระ มาเยี่ยมญาติ การมาเพื่อการพักผ่อน และการศึกษา นิยมท่องเที่ยวในสถานที่ท่องเที่ยวที่ใกล้ ๆ มีการเดินทางสะดวกใช้ระยะเวลาในการเดินทางไม่นาน ใช้ระยะเวลาท่องเที่ยวประมาณ 2-3 วัน นิยมท่องเที่ยวเพื่อความบันเทิง ถ้ามองในภาพรวมส่วนใหญ่ของการเดินทางท่องเที่ยวจะเป็นการท่องเที่ยวภายในภาคตะวันออกเฉียงเหนือกันเอง ผู้เชี่ยวชาญคิดว่าลักษณะประชากรศาสตร์จะแสดงถึงภูมิหลังของคน ภูมิหลังของคนจะแสดงออกทางพฤติกรรมการท่องเที่ยว ความชอบของนักท่องเที่ยวส่งผลถึงความคิด ความรู้สึกของแต่ละคน รายได้จะเป็นตัวหนึ่งที่แสดงถึงศักยภาพในการท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวเริ่มแตกกระจายเป็นกลุ่ม กลุ่มชอบแสงสี กลุ่มปฏิบัติธรรม กลุ่มชอบอนุรักษ์ธรรมชาติ กลุ่มชอบศิลปวัฒนธรรม แต่จังหวัดขอนแก่นจะเริ่มมีนักท่องเที่ยวที่เป็นกลุ่มปฏิบัติธรรมเข้ามา นักท่องเที่ยวในปัจจุบันให้คุณค่าเรื่องความรู้สึก/ มิตรภาพและมีความละเอียดอ่อนในเรื่องอารมณ์มากขึ้น ขณะเดียวกันก็ต้องการย้อนรอยอดีต และต้องการหาประสบการณ์ใหม่ ๆ

จากการทดสอบสมมุติฐานของการวิจัยโดยการแจกแบบสอบถามนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นจำนวน 400 คน ใช้การสุ่มแบบบังเอิญทำให้ทราบว่า

1. นักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นนั้นมีมูลเหตุจูงใจในการท่องเที่ยวเพื่อความสนุกสนานและความบันเทิง และมูลเหตุจูงใจอื่น ได้แก่ งานเทศกาลดอกคูนเสียงแคนและถนนข้าวเหนียว เทศกาลไหว้พระธาตุขามแก่น และงานเทศกาลไหมและงานกาชาด ในการเดินทางมาท่องเที่ยว

2. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวเป็นการให้รางวัลกับชีวิตมีความสัมพันธ์กับมูลเหตุจูงในการเดินทางมาเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น หมายถึง นักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นต้องการมาท่องเที่ยว เพราะคิดว่าการท่องเที่ยวเป็นการให้รางวัลกับชีวิต

3. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวเพื่อได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ มีความสัมพันธ์กับเงินทุนที่นักท่องเที่ยวใช้ในการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น หมายถึง นักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นจะใช้เงินในการท่องเที่ยวเพื่อให้ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ

4. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวทำให้พัฒนาความเจริญแก่จังหวัดมีความสัมพันธ์กับยานพาหนะที่ใช้ในการเดินทางมาเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น หมายถึง การที่นักท่องเที่ยวจะมาท่องเที่ยวนั้นจะต้องสามารถเดินทางได้สะดวก

5. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่สูงมีความสัมพันธ์กับเงินทุนที่นักท่องเที่ยวใช้ หมายถึง ถึงแม้การท่องเที่ยวจะทำให้เกิดค่าใช้จ่ายแต่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นยอมที่จะจ่ายเงินในการท่องเที่ยว

6. นักท่องเที่ยวมีความคิดเห็นว่า การท่องเที่ยวไม่ใช่สิ่งจำเป็นมีความสัมพันธ์กับมูลเหตุจูงใจและเงินทุนที่ใช้ในการท่องเที่ยว หมายถึง แม้การท่องเที่ยวจะไม่ใช่สิ่งที่จำเป็นแต่นักท่องเที่ยวมีมูลเหตุจูงใจในการเดินทางท่องเที่ยวและยอมที่จะจ่ายเงินเพื่อการท่องเที่ยว

7. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวทำให้เกิดการทำลายธรรมชาติมีความสัมพันธ์กับระยะเวลาที่นักท่องเที่ยวอยู่ท่องเที่ยว หมายถึง การท่องเที่ยวจะทำให้เกิดการทำลายธรรมชาติถ้านักท่องเที่ยวอยู่ในสถานที่ท่องเที่ยวนั้นเป็นระยะเวลานาน

8. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นไม่มีคุณภาพดีพอที่จะดึงดูดนักท่องเที่ยวมีความสัมพันธ์กับระยะเวลาที่นักท่องเที่ยวอยู่ท่องเที่ยว หมายถึงการเดินทางมาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นนั้นนักท่องเที่ยวไม่อยู่นานเพราะ สถานที่ท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นไม่น่าสนใจ

9. นักท่องเที่ยวมีความเห็นว่า การท่องเที่ยวไม่ได้นำรายได้เข้าสู่จังหวัดอย่างที่คิดมีความสัมพันธ์กับเงินทุนที่ใช้ในการท่องเที่ยวและระยะเวลาที่นักท่องเที่ยวอยู่ท่องเที่ยว หมายถึง นักท่องเที่ยวอยู่ท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นใช้ระยะเวลาที่ไม่นานทำให้เงินที่ใช้ในการท่องเที่ยวน้อยตามไปด้วยซึ่งส่งผลให้การท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นไม่นำรายได้เข้าสู่จังหวัดมากนัก

นักท่องเที่ยวต้องการท่องเที่ยวเพื่อให้เกิดความสนุกสนานและความบันเทิง ดังนั้นควรจะดึงเอางานเทศกาลที่มีในจังหวัดอยู่แล้ว และจัดขึ้นมาใหม่ โดยทำการประชาสัมพันธ์ที่ดีจะสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นได้ เพราะนักท่องเที่ยวนั้นคิดว่าการท่องเที่ยวเป็นการให้รางวัลกับชีวิต และเพื่อให้ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ โดยจะต้องมีการคมนาคมที่ดีถือเป็นสิ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการเดินทางท่องเที่ยว และนักท่องเที่ยวพร้อมที่จะจ่ายเงินสำหรับการท่องเที่ยวถึงแม้การท่องเที่ยวจะไม่ใช่สิ่งจำเป็นและทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่สูงก็ตาม

จากการวิจัยกลุ่มตัวอย่างนักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวที่ตอบแบบสอบถามพบว่า นักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น จะมาท่องเที่ยวโดยมีมูลเหตุจูงใจเพื่อความสนุกสนานและความบันเทิง และมาท่องเที่ยวในช่วงเทศกาล ซึ่งจะมีทัศนคติเห็นว่าการท่องเที่ยวเป็นการให้รางวัลกับชีวิต เพื่อได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆทำให้เดินทางมาท่องเที่ยว

แต่จากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเห็นว่า นักท่องเที่ยวที่มาท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่นไม่ได้มาเพื่อการท่องเที่ยวเป็นหลัก แต่จะมาเพื่อการประชุม สัมมนา ติดต่อธุระ เยี่ยมญาติ และเพื่อการศึกษา

ดังนั้นทัศนคติ คือความคิดที่จะท่องเที่ยวซึ่งมีมูลเหตุจูงใจที่แตกต่างกันออกไป ทำให้แสดงออกมาโดยการท่องเที่ยว ซึ่งก็คือพฤติกรรมการท่องเที่ยวนั้นเอง พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวจังหวัดขอนแก่น ส่วนใหญ่จะเดินทางมาท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่นมากกว่า 5 ครั้ง เดินทางมาในช่วงวันหยุดต่อเนื่อง ส่วนใหญ่เดินทางมาโดยรถยนต์ส่วนตัว ส่วนใหญ่เดินทางมากับเพื่อน รองลงมาคือเดินทางมากับครอบครัว ส่วนใหญ่ใช้เงินเก็บส่วนตัว จะใช้เวลา 2-3 คืน และส่วนใหญ่ชอบสถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นห้างสรรพสินค้ามากที่สุด รองลงมาคือ สถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติ

สามารถเขียนสรุปรูปแบบออกมาได้ดังนี้

โดยทั่วไป ทัศนคติ คือ โน้มเอียงที่จะแสดงพฤติกรรมในทางใดทางหนึ่ง หรือความพร้อมที่จะแสดงในทางใดทางหนึ่งลักษณะที่ชอบหรือไม่ชอบแล้วแสดงออกมาทางพฤติกรรม

ทัศนคติ → พฤติกรรม

แต่จากการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างและการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยว พบว่า นักท่องเที่ยวที่จะมาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นจะต้องมีมูลเหตุจูงใจในการท่องเที่ยวหรือมีวัตถุประสงค์ในการเดินทางมาเสียก่อน ถึงจะเกิดทัศนคติขึ้นมา แล้วแสดงออกโดยพฤติกรรมในการท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่น ถ้าไม่มีมูลเหตุจูงใจในการท่องเที่ยวนักท่องเที่ยวก็จะไม่มาท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่น เพราะนักท่องเที่ยวคิดว่าสถานที่ท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นไม่ดึงดูดให้มาท่องเที่ยว

มูลเหตูจูงใจในการท่องเที่ยว → ทัศนคติในการท่องเที่ยว → พฤติกรรมการท่องเที่ยว


ข้อเสนอแนะ
ข้อมูลที่ได้จากนักท่องเที่ยวที่ตอบแบบสอบถามจากจำนวน 400 คน ที่ตอบคำถามในส่วนที่ 5 ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น มีดังนี้

1. นักท่องเที่ยวต้องการให้จังหวัดขอนแก่นมีการประชาสัมพันธ์สถานที่ท่องเที่ยวให้เป็นที่รู้จัก โดยการโฆษณาแหล่งท่องเที่ยว จำนวน 66 คน

2. นักท่องเที่ยวต้องการให้จังหวัดขอนแก่นเพิ่มแหล่งท่องเที่ยวสร้างแหล่งท่องเที่ยวใหม่ที่อยู่ใกล้ ๆ เมือง มีจำนวน 22 คน

3. นักท่องเที่ยวต้องการให้จัดการคมนาคมขนส่ง โดยเพิ่มเที่ยวของสายการบิน รถโดยสารประจำทาง การปรับปรุงถนนที่จะไปยังแหล่งท่องเที่ยวให้สะดวก มีจำนวน 16 คน

4. นักท่องเที่ยวต้องการให้มีการจัดอีเวนธ์ เพราะจังหวัดขอนแก่นเป็นจังหวัดที่เป็นศูนย์ของภาค ศูนย์การศึกษา แต่สถานที่ท่องเที่ยวยังไม่ค่อยน่าสนใจ มีจำนวน 7 คน

ข้อเสนอแนะจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยว
ตามแผนการจัดทำแผนยุทธศาสตร์เขตพัฒนาการท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พ.ศ. 2551-2554 โดยกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ซึ่งจังหวัดขอนแก่นได้อยู่ในเส้นทางการท่องเที่ยว 2 เส้นทาง คือ

• เส้นทางไดโนเสาร์ ประกอบด้วย 7 จังหวัด คือ นครราชสีมา ชัยภูมิ หนองบัวลำภู ขอนแก่น กาฬสินธุ์ นครพนม มุกดาหาร

• มหัศจรรย์เส้นทางบุญ ประกอบด้วย 19 จังหวัด คือ  ชัยภูมิ นครราชสีมา บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ อุบลราชธานี ยโสธร ร้อยเอ็ด มหาสารคาม ขอนแก่น กาฬสินธุ์ มุกดาหาร หนองบัวลำภู สกลนคร นครพนม อุดรธานี เลย หนองคาย สุรินทร์ อำนาจเจริญ (แผนยุทธศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 2551-2554)

อย่างไรก็ตามจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญทำให้ทราบแนวทางในการพัฒนาการท่องเที่ยวซึ่งผู้เชี่ยวชาญได้เสนอแนะสามารถสรุปได้ดังนี้

• การประชาสัมพันธ์ จังหวัดขอนแก่นต้องมีการประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยวให้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยว หรืองานเทศกาลต่าง ๆ

• ด้วยข้อจำกัดของสถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นที่อยู่ห่างกันทำให้การท่องเที่ยวของจังหวัดไม่ประสบความสำเร็จ และไม่ได้มีทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวเหมือนอย่างจังหวัดที่มีทะเล หรือที่มีภูเขา มีอากาศที่หนาว แต่จังหวัดขอนแก่นนั้นไม่ได้มีอะไรที่จะดึงดูดนักท่องเที่ยวได้เท่าที่ควร การสร้างแหล่งท่องเที่ยวที่ใกล้ตัวเมือง เดินทางสะดวก จะสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวได้

• การคมนาคมขนส่ง คือเส้นทางที่จะให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่นดังนั้นควรมีการปรับปรุงถนนที่จะไปยังสถานที่ท่องเที่ยวให้ดี สามารถเดินทางได้สะดวก และเพิ่มเที่ยวบินที่จะมายังจังหวัดขอนแก่น

• การจัดงานเทศกาลหรืองานอีเวนธ์ต่างๆ การจัดงานอีเวนธ์จะทำให้นักท่องเที่ยวเดินทางมาท่องในจังหวัดขอนแก่น มากขึ้น

• จังหวัดขอนแก่นเป็นเมืองของการศึกษา ด้วยความที่จังหวัดขอนแก่นเป็นศูนย์กลางการศึกษาของภาค ทำให้มีคนเข้ามาในจังหวัดเป็นจำนวนมาก ภาครัฐที่เกี่ยวข้องจะต้องหาทางดึงให้นักท่องเที่ยวอยู่ในจังหวัดให้นานขึ้น

• โอกาสที่สำคัญของจังหวัดขอนแก่น คือ การสนับสนุนจากภาครัฐ โดยจังหวัดขอนแก่นยังอยู่ในเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจ หรือ economic corridor ภายใต้โครงการความร่วมมืออนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง นั้นเป็นสิ่งที่ช่วยส่งเสริมการพัฒนาทางเศรษฐกิจได้ทั่วภูมิภาค ระเบียงเศรษฐกิจ คือ การพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจตามเส้นทางคมนาคมทางบกที่เชื่อมโยงระหว่างประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง จังหวัดขอนแก่นอยู่ในเส้นทางสายตะวันออก-ตะวันตก (East-West Corridor) เชื่อมจากพม่า ไทย ลาว และเวียดนาม

จากข้อเสนอแนะทั้ง 6 ข้อ ที่กล่าวทำให้จังหวัดขอนแก่นมีโอกาสที่จะมีรายได้จากการท่องเที่ยวเป็นจำนวนมากแต่สิ่งที่สำคัญคือการเตรียมความพร้อม ไม่ว่าจะเป็นที่พัก โรงแรม ร้านอาหาร ร้านขายของที่ระลึก ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง และความร่วมมือของคนในท้องถิ่น ที่จะต้อนรับนักท่องเที่ยวที่จะเข้าในอนาคตได้

ข้อมูลจากนักท่องเที่ยวที่ตอบแบบสอบถามและการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านการท่องเที่ยวทำให้ได้แนวทางในการพัฒนาการท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่น ดังนี้

• การประชาสัมพันธ์ จังหวัดขอนแก่นต้องทำการประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยวให้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยว งานเทศกาลต่าง ๆ

• การสร้างแหล่งท่องเที่ยว การสร้างแหล่งท่องเที่ยวควรสร้างแหล่งท่องเที่ยวที่ใกล้ตัวเมือง สามารถเดินทางสะดวก

• การคมนาคมขนส่ง ควรมีการปรับปรุงถนนที่จะไปยังสถานที่ท่องเที่ยวให้ดี สามารถเดินทางได้สะดวก และเพิ่มเที่ยวบินที่จะมายังจังหวัดขอนแก่น

• การจัดงานเทศกาลหรืองานอีเวนธ์ต่างๆ เพราะสถานที่ท่องเที่ยวของจังหวัดไม่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวได้

จังหวัดขอนแก่นนั้นได้ประโยชน์จากการเป็นเมืองศูนย์กลางการศึกษาของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และยังอยู่ในเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจ หรือ economic corridor จังหวัดขอนแก่น อยู่ในเส้น ระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก-ตะวันตก (East-West Corridor) เพราะทำให้คนเดินทางผ่านมายังจังหวัดขอนแก่นและจะแวะพักและท่องเที่ยวในจังหวัดขอแก่น ซึ่งจะทำให้การท่องเที่ยวของจังหวัดมีแนวโน้มที่ดีขึ้น รวมกับการทำการประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยว สร้างแหล่งท่องเที่ยวเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว มีการคมนาคมที่ดี และยังมีการจัดงานเทศกาลหรืองานอีเวนธ์ต่าง ๆ จะทำให้การท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นดึงดูดนักท่องเที่ยวได้เพิ่มขึ้น

ข้อเสนอแนะในการทำวิจัยครั้งต่อไป
การวิจัยด้านการท่องเที่ยวเกี่ยวกับจังหวัดขอนแก่น ศึกษาแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเพื่อที่จะได้ทราบถึงความต้องการของนักท่องเที่ยว ที่ต้องการอะไรจากการมาท่องเที่ยวในจังหวัดขอนแก่น เพื่อหน่วยงาน ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวจะได้จัดทำพัฒนาให้สอดคล้องเพื่อสามารถตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวได้ จะทำให้รายได้ที่มาจากการท่องเที่ยวของจังหวัดขอนแก่นเพิ่มขึ้น ก่อให้เกิดการจ้างงาน การกระจายรายได้ ให้กับประชาชนที่อยู่ในจังหวัด ทุกส่วนที่เกี่ยวข้องสามารถมีรายได้จากนักท่องเที่ยวที่เข้ามาไม่ว่าจะเป็น ร้านอาหาร โรงแรมที่พัก ร้านขายของที่ระลึก ร้านค้าต่าง ๆ ห้างสรรพสินค้า ชาวบ้านที่อยู่ในพื้นที่ ทำให้เศรษฐกิจโดยรวมของจังหวัดขอนแก่นดีขึ้น เมื่อเศรษฐกิจดี ทุกคนในจังหวัดมีรายได้ ทำให้สามารถจัดเก็บภาษีได้ดี นำมาพัฒนาจังหวัดต่อไป




เรื่อง : จารุวรรณ อุชาดี - นักศึกษาปริญญาโท หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต วิทยาลัยบัณฑิตศึกษาการจัดการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น