ที่มาภาพ : www.tripadvisor.com

หนึ่งในหัวข้อที่น่าสนใจในการประชุม Enter 2011 ณ เมืองอินส์บรูค ประเทศออสเตรีย เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2554 ซึ่งเป็นการประชุมเกี่ยวกับการส่งเสริมการตลาดการท่องเที่ยวโดยใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เน้นในเรื่องของสังคมออนไลน์ หรือที่รู้จักกันดีว่า Social Network  คือ การนำเสนอของ Mr.Martin Verdon-Roe จาก TripAdvisor ในหัวข้อ “Tourists and their trips in a period of socio- economic and technological change” – The TripAdvisor Perspective.

 

 

TripAdvisor เป็นเว็บไซต์ทางการท่องเที่ยวที่ใหญ่ที่สุดของโลก มุ่งเน้นการรวบรวมข้อมูลด้านการท่องเที่ยว เช่น แหล่งท่องเที่ยว โรงแรม เที่ยวบิน และร้านอาหาร จากนักท่องเที่ยวที่มีประสบการณ์การเดินทางมาแล้วและกลับมาเขียนคำแนะนำ (Review) เน้นการมีส่วนร่วมของผู้ใช้เว็บไซต์ให้มีความสามารถโต้ตอบกันได้ เพราะแนวโน้มในปัจจุบัน พบว่า นักท่องเที่ยวมีความไว้ใจนักท่องเที่ยวด้วยกันเองมากกว่าเจ้าของกิจการที่มุ่งหวังการขายสินค้าเป็นหลัก นอกจากนี้ มีการจัดอันดับความนิยมในหัวข้อต่างๆ โดยใช้สถิติการค้นหาข้อมูลภายในเว็บไซต์ของผู้เข้าใช้และการให้คะแนน (rating/voting) จากนักท่องเที่ยวที่เคยมีประสบการณ์ในหัวข้อนั้นๆ

ในปัจจุบัน มีผู้ใช้ทั่วโลกจำนวน 35.3 ล้านคน เป็นเว็บไซต์ที่ได้รับความนิยมอันดับ 1 ในสหราชอาณาจักร มีอัตราการเติบโตโดยเฉลี่ยเพิ่มขึ้นร้อยละ 30 ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา ส่วนในอเมริกานั้น TripAdvisor อยู่ในอันดับ 5 รองจาก Expedia, Travelocity, Orbitz และ Priceline

การเปลี่ยนแปลงทางการตลาดและความแตกต่าง (Market Shifts & Differences): พฤติกรรมนักท่องเที่ยวสมัยใหม่

TripAdvisor เจาะกลุ่มลูกค้าศักยภาพโดยวิเคราะห์สภาพสังคมและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยวที่มีการเปลี่ยนแปลง รวมทั้ง วิเคราะห์พฤติกรรมของผู้ใช้เว็บไซต์ของ TripAdvisor และพบว่า
- นักท่องเที่ยวสมัยใหม่ ( The Modern Traveler ) มีการเปลี่ยนแปลงแตกต่างจากสมัยก่อน โดยมักจะมองการเดินทางในภาพรวม ก่อนการเดินทาง จะมีความคิดรวบยอดว่า จะไปไหน ไปอย่างไร พักที่ไหน และจะทำอะไรบ้างระหว่างท่องเที่ยว

- ร้อยละ 32 ของผู้ใช้ TripAdvisor เข้ามาใช้เว็บไซต์เพื่อมองหาแหล่งท่องเที่ยวที่ต้องการไปเที่ยว   ร้อยละ 39 เป็นผู้ใช้อยู่ระหว่างการตัดสินใจเลือกแหล่งท่องเที่ยวที่ได้เลือกไว้แล้วและมาหาข้อมูลเพิ่มเติม ร้อยละ 47 เป็นผู้ใช้ที่จองแหล่งท่องเที่ยวที่ต่างจากที่เคยค้นหาข้อมูลไว้เริ่มแรก

- เมื่อต้องการจองโรงแรม ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจในปี 2554 ของนักท่องเที่ยวยุโรป มีดังนี้
• นักท่องเที่ยวสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส คำนึงถึงความคิดเห็นและคำแนะนำ (Traveler reviews) ของนักท่องเที่ยวที่เคยพักมาก่อนหน้านี้เป็นอันดับแรก รองลงมา คือ ความสะดวกของสถานที่ตั้งโรงแรม และราคา
• นักท่องเที่ยวอิตาลี สเปนและเยอรมนี คำนึงถึงความสะดวกของสถานที่ตั้งโรงแรมเป็นอันดับแรก รองลงมา คือ ความคิดเห็นและคำแนะนำ (Traveler reviews) ของนักท่องเที่ยวที่เคยพักมาก่อนหน้านี้ และราคา

- ถ้างบประมาณไม่ใช่ปัจจัยหลักในการคำนึงถึงด้านการเดินทาง ทวีป/ประเทศ/แหล่งท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวยุโรปนิยมเดินทางไปในปี 2554 มีดังนี้
• นักท่องเที่ยวสหราชอาณาจักร สนใจเดินทางไปออสเตรเลียมากที่สุด รองลงมา คือ แปซิฟิกใต้ อเมริกา อเมริกาใต้ ตะวันออกไกล (เอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ฯลฯ ไม่รวมอินเดีย และรัสเซีย )  และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• นักท่องเที่ยวฝรั่งเศส สนใจเดินทางไป ออสเตรเลียมากที่สุด รองลงมา คือ อเมริกาใต้ แปซิฟิกใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และอเมริกากลาง
• นักท่องเที่ยวอิตาลี สนใจเดินทางไป ออสเตรเลียมากที่สุด รองลงมา คือ อเมริกา    แปซิฟิกใต้ อเมริกาใต้  ตะวันออกไกล และแอฟริกา
• นักท่องเที่ยวเยอรมนี สนใจเดินทางไป แปซิฟิกใต้มากที่สุด รองลงมา คือ ออสเตรเลีย อเมริกาใต้ อเมริกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และแคนาดา
• นักท่องเที่ยวสเปน สนใจเดินทางไป ออสเตรเลียมากที่สุด รองลงมา คือ ยุโรปตะวันตก อเมริกา ตะวันออกไกล แปซิฟิกใต้ อเมริกาใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

พฤติกรรมการเดินทางท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลงไป

แนวโน้มพฤติกรรมการเดินทางท่องเที่ยวในปี 2554

TripAdvisor ได้สำรวจความคิดเห็นของผู้ใช้และได้แนวโน้มการเดินทางท่องเที่ยวในปี 2554 ของนักท่องเที่ยวในยุโรป ดังนี้ 
- การเดินทางท่องเที่ยวในประเทศ ( Domestic Travel ) : นักท่องเที่ยวอิตาลีวางแผนเดินทางท่องเที่ยวในประเทศในปี 2554 มากกว่าในปี 2553 ในขณะที่ประเทศอื่นๆ เช่น สหราชอาณาจักร เยอรมนี สเปน และฝรั่งเศส ได้วางแผนเดินทางท่องเที่ยวในประเทศเช่นกัน แต่อยู่ในระดับที่ต่ำกว่าที่เคยวางแผนในปี 2553

- การเดินทางระยะใกล้ ( Short Haul Travel ) : มีแนวโน้มว่านักท่องเที่ยวยุโรปในทุกประเทศวางแผนเดินทางระยะใกล้ในปี 2554 มากขึ้นกว่าปี 2553

- การเดินทางท่องเที่ยวระยะไกลมากกว่า 6 ชั่วโมง ( Long Haul Travel 6 hrs + ) : มีเพียงประมาณร้อยละ 10 ของนักท่องเที่ยวที่ได้ทำการสำรวจวางแผนเดินทางระยะไกลน้อยลง ประมาณร้อยละ 20-35 วางแผนเดินทางระยะไกลมากขึ้น ในขณะที่ร้อยละ 48-68 ยังวางแผนเดินทางท่องเที่ยวระยะไกลเท่ากับที่เคยวางแผนในปี 2553 ดังนั้น โดยสรุป นักท่องเที่ยวยุโรปจึงมีแนวโน้มเดินทางระยะไกลเพิ่มขึ้นในปี 2554

แนวโน้มการเดินทางที่เปลี่ยนไป
TripAdvisor ได้ยกตัวอย่างลักษณะการเดินทางที่เปลี่ยนแปลงไปในตลาดสหราชอาณาจักรระหว่างปี 2551 -2553 เนื่องจากมีฐานผู้ใช้จากตลาดนี้มากที่สุด โดยได้ข้อสรุป ดังนี้

ที่มาภาพ : www.tripadvisor.com

 

จะเห็นได้ว่า การเดินทางของนักท่องเที่ยวสหราชอาณาจักรมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น โดยมีการเดินทางท่องเที่ยวในยุโรปเพิ่มขึ้นจากเดิมร้อยละ 55 เป็นร้อยละ 61 ในปี 2010 การเดินทางไปแอฟริกาได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน ในขณะที่การเดินทางไปอเมริกาเหนือกลับได้รับความนิยมลดน้อยลง เช่นเดียวกับการเดินทางไปยังเอเชียมีสัดส่วนลดลงไปเล็กน้อย อาจเป็นไปได้ว่า วิกฤติเศรษฐกิจทำให้การเดินทางระยะไกลได้รับความนิยมลดลง

พฤติกรรมนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลงไป
ความนิยมในการใช้อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ของนักท่องเที่ยว (Traveler & Mobile) : เทคโนโลยี เป็นอีกองค์ประกอบที่ทำให้รูปแบบการเดินทางท่องเที่ยวในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปและเกิดแนวโน้มใหม่ๆ ขึ้น เช่น

♦ เกิดนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่และพฤติกรรมก่อน ระหว่าง และหลังการเดินทางแบบใหม่ โดยนักท่องเที่ยวสามารถใช้อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่ ควบคู่ไปกับการใช้เว็บไซต์ออนไลน์ จากรูปภาพ จะเห็นได้ว่า การใช้งานทั้งสองส่วนเป็นวงจรเชื่อมต่อกัน หลังจากที่มีการเดินทางในแหล่งท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวจะกลับมาบอกต่อโดยการเขียนเล่าประสบการณ์ในแต่ละเรื่องที่เจอ   ( Review)  ไม่ว่าจะเป็นแหล่งท่องเที่ยว โรงแรม ร้านอาหาร หรือการคมนาคม ผู้ใช้คนอื่นๆ เมื่ออ่าน อาจเกิดแรงบันดาลใจ ทำให้ค้นคว้าหาข้อมูลต่อไป วางแผนการท่องเที่ยว และจองการเดินทาง มีการนำข้อมูลต่างๆ ที่ได้จากเว็บไซต์ ไปใช้ร่วมกับอุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่เมื่อเดินทางไปยังแหล่งท่องเที่ยว


ที่มาภาพ : www.tripadvisor.com


♦ เกิดโปรแกรมใหม่ๆ ที่สนับสนุนการเดินทางโดย TripAdvisor ได้ออกแบบโปรแกรม    การเดินทางหรือ Application ที่ใช้สำหรับ iPad เพื่อให้นักท่องเที่ยวสะดวกยิ่งขึ้น

♦ เกิดสิ่งที่ TripAdvisor เรียกว่า “Wisdom of Friends” หรือ ภูมิปัญญาจากเพื่อน ซึ่งก็คือ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทางการท่องเที่ยวระหว่างเพื่อนบนโลกออนไลน์ โดย TripAdvisor ร่วมกับ Facebook จัดทำโปรแกรมออนไลน์ หรือ application ชื่อว่า Cities I’ve Visited. โดยปัจจุบันมีผู้ใช้ที่เข้าใช้ประจำ 5 ล้านคน/เดือน มีการปักหมุดแหล่งท่องเที่ยวที่ไปเยือนมาแล้ว 1 พันล้านหมุด และมีจำนวนการปักหมุดใหม่ๆ ในแหล่งท่องเที่ยว 5 ล้านหมุด/วัน


ที่มาภาพ : www.tripadvisor.com


นอกจากนี้ ยังมีส่วนเนื้อหาใหม่ที่เรียกว่า TripFriends: ซึ่งผู้ใช้สามารถถามเพื่อนเกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ซึ่งรายชื่อของเพื่อนจะปรากฏบนแหล่งท่องเที่ยวที่ผู้ใช้สนใจ เป็นการเปิดโลกทัศน์ใหม่ให้กับเพื่อนที่ยังไม่เคยเดินทางไปในที่นั้นๆ


ที่มาภาพ : www.tripadvisor.com


พฤติกรรมการใช้โทรศัพท์มือถือของนักท่องเที่ยวยุโรปและกิจกรรมที่นิยมทำในอนาคตแบ่งตามอายุของผู้ใช้ มีดังนี้
♣ โดยเฉลี่ยทุกกลุ่มอายุ ผู้ใช้ส่วนใหญ่นิยมใช้โทรศัพท์เพื่อชมเว็บไซต์มากที่สุด รองลงมา คือ ใช้แผนที่เพื่อหาที่ตั้งสถานที่ ค้นหากิจกรรมอื่นๆ เช่น โชว์หรือร้านอาหาร  จองร้านอาหารและซื้อบัตรชมโชว์ต่างๆ  ค้นหาเที่ยวบินและราคาบัตรโดยสารหรือที่พัก  ซื้อ/จองเที่ยวบินและที่พัก  Check-in เที่ยวบิน ที่พัก โรงแรมและรถเช่า และสุดท้ายใช้เป็นบัตรขึ้นเครื่องบิน/รถไฟ ( Boarding Pass )

♣ กลุ่มที่นิยมทำกิจกรรมโดยใช้โทรศัพท์มือถือมากที่สุด คือ กลุ่มผู้ใช้อายุระหว่าง 18 - 24 ปี (ส่วนใหญ่เป็นการชมเว็บไซต์ ใช้แผนที่ และค้นหาข้อมูลกิจกรรม ร้านอาหาร ) รองลงมา คือ 25 -34 ปี  และ 35 – 44 ปี  ตามลำดับ ทั้งนี้ ช่วงอายุ 18 – 24 ปี และ 25 -34 ปี มีพฤติกรรมการใช้ที่เท่ากันในบางเรื่อง  เช่น การหาข้อมูลเที่ยวบิน/โรงแรม และการใช้โทรศัพท์เพื่อ check-in เที่ยวบิน

จากข้อมูลทั้งหมดที่กล่าวมา สามารถสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
ในปัจจุบัน ธุรกิจการค้ามีการแข่งขันสูงมากขึ้นเรื่อยๆ
นักท่องเที่ยวปัจจุบัน ต้องการสิ่งที่ตนเองสามารถเลือกเสพได้ สามารถถาม และได้รับคำตอบ เห็นความคิดเห็นของผู้บริโภคด้วยกัน เพื่อให้เกิดความมั่นใจ ซึ่ง Social Media หรือสังคมออนไลน์ได้ตอบสนองความต้องการของกลุ่มผู้ใช้ประเภทนี้ โดยมีเทคโนโลยี    ที่เรียกว่า user-generated content (UGC) ซึ่งให้ผู้ใช้สร้างเนื้อหาที่ต้องการได้เอง       เลือกข้อมูลที่สนใจเฉพาะที่ต้องการเห็น และมีการโต้ตอบระหว่างผู้ใช้ด้วยกัน
♦ นักท่องเที่ยวรักการเดินทางท่องเที่ยววันหยุด แม้ว่าจะมีความยากลำบากด้านเศรษฐกิจเกิดขึ้นในบางครั้ง ก็ยังมีการเดินทางท่องเที่ยวโดยเปลี่ยนการเดินทางไปในแหล่งที่ตนสามารถจับจ่ายได้
♦ อุปกรณ์สื่อสารเคลื่อนที่เติบโตขึ้นเรื่อยๆ และรูปแบบการใช้เริ่มเหมือนกับที่ผู้ใช้ใช้กับคอมพิวเตอร์มากขึ้น
♦ ภูมิปัญญาจากเพื่อนจะช่วยให้คำแนะนำที่เชื่อถือได้กับนักท่องเที่ยวซึ่งไม่สามารถหาข้อมูลได้ตามเว็บไซต์ทั่วไป
♦ การเปลี่ยนแปลงในอนาคตจะมีมากยิ่งขึ้น เทคโนโลยีใหม่ๆ จะเกิดขึ้น และจะลดความซับซ้อนลงเรื่อยๆ ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้น สิ่งที่เป็นกุญแจสำคัญที่สุด คือ ตัวนักท่องเที่ยว   ซึ่งจะปรับตัวตามกระแสความเปลี่ยนแปลงหรือเป็นผู้นำกระแสการเปลี่ยนแปลงนั้นมาเพื่อสนองตอบความต้องการในการเดินทางของตน


เรียบเรียง : จิรา บัวทอง