1 YOLO : ชีวิตใช้ซะ

พอจะจับกระแสปรากฏการณ์ทางสังคมของพฤติกรรม หนุ่มสาวฝั่งตะวันตกในรอบ 4-5 ปีมานี้ว่า พวกเขาต้องออกไป ทำอะไรที่ฟังดูสนุกสุดขั้ว ชีวิตนี้ขอทำสักครั้ง! เช่น ออกไป ล่าแสงเหนือ, กระโดดจากเครื่องบินดิ่งพสุธาทำ Sky Drive, ปีนหน้าผา ฯลฯ แนวคิดที่กำกับกิจกรรมตระกูลนี้มีชื่อเรียกว่า ‘YOLO’ (โย-โล) ย่อมาจาก You Only Live Once หรือ เกิดมาชีวิตเดียวต้องทำอะไรให้คุ้ม-ให้ถึงที่สุด

 

เห็นได้ชัดว่า Motto ของสำนักนี้ ถูกแปรมาใช้ในสื่อ โฆษณาหลายแบรนด์ดังที่จะมีอิทธิพลดลใจ ซื้อใจ ต่อกล่มุ ลูกค้า ดังเช่นประโยคโฆษณาคุ้นๆ ‘เต็มที่กับชีวิต’ ‘ชีวิตใช้ซะ’

ปรากฏการณ์ทางสังคมข้อนี้ ส่งผลไปในเรื่องใกล้ตัว เช่น การเล่นกีฬา กีฬาที่เกิดขึ้นใหม่และได้รับความนิยมอย่าง รวดเร็วในยุคนี้ ล้วนมีลักษณะที่แตกต่างจากเดิม กีฬาต้องมี ความ Tough ความท้าทายขึ้น ต้อง Extra เป็นเครื่องมือ ที่สามารถนำมาสะท้อนความเป็น ‘คนสุดขั้ว’ ของผู้เล่นได้ สังเกตดูว่าเพียงไม่กี่ปี กีฬาที่หนักหน่วง มีความเฉพาะทาง เช่น การวิ่งมาราธอน ไตรกีฬา เทรลรันนิ่ง หรือจักรยานทางไกล เป็นกีฬาที่ฮิตได้

 

2 Take Me To Somewhere

ลองวิเคราะห์ต่อไปว่า เหตุใดกีฬาที่มีความเอ็กซ์ตรีม ความยากเย็น มีเซนส์ของการผจญภัย ความ ท้าทาย พวกนี้ถึงทวีความนิยม นั่นเพราะแนวคิดแบบ ‘ชีวิตใช้ซะ’ หรือ YOLO เข้ามาสร้างความหมายใหม่ๆ ให้กับการเล่นกีฬา

กีฬาที่คนรุ่นใหม่เลือกเล่น ประกอบไปด้วย 4 มิติต่อไปนี้

2.1) Social Sport ที่พวกเขาได้ทำ ได้เล่น ได้รวมตัวกับกลุ่มเพื่อนที่มีความชอบด้วยกัน แม้จะเป็น กลุ่มย่อยหรือ Sub-Culture แต่นับวันก็ยิ่งเติบโตขึ้น โดยเฉพาะปัจจุบันที่มี Social Network มาเป็นสื่อกลาง ในการเชื่อมโยง พูดคุย แบ่งปัน ยั่วยุ บลัฟ ให้แรงบันดาลใจ มีผู้ใหญ่ท่านหนึ่งกล่าวว่า

“เดี๋ยวนี้ชมรมวิ่งไม่ได้รวมตัวกันใต้ต้นไม้ นั่งม้าหินอ่อนที่สวนสาธารณะอีกแล้ว แต่ชมรมวิ่งของคนรุ่นใหม่อยู่บนอากาศ พวกเขาตั้งกรุ๊ปบนเฟซบุ๊ค สร้างห้องแชตบน LINE เอาไว้ชักชวนหรือเรียกความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันภายในกลุ่ม”

2.2) Identity Style กีฬาเหล่านั้นต้องให้อัตลักษณ์เฉพาะเจาะจงแก่ผู้เล่นได้ โดยเฉพาะการมี เครื่องแบบ ยูนิฟอร์ม มีข้าวของเครื่องใช้ที่น่าซื้อหามาใช้ จำแนกแยกย่อยกีฬานั้นออกมาได้ คงไม่มี ยุคไหนอีกแล้วที่รองเท้าวิ่งจะซอยเซกเมนต์ชัดเจนว่า คู่นี้วิ่งทางเรียบระยะไกล คู่นี้วิ่งทางขรุขระ เป็นขรุขระ ประเภทปีนเขา และคู่นี้เป็นรุ่นกันน้ำ หรือ ต่อให้เป็นกางเกงรัดกล้ามเนื้อเข้ารูปเพื่อใส่เล่นกีฬามันก็ยังถูก แบ่งเป็นกางเกงสำหรับเทรลรันนิ่ง กางเกงสำหรับเล่นไตรกีฬา มีฟีเจอร์คุณสมบัติเนื้อหาที่แตกต่างกัน เช่น อย่างหลังใส่แล้วเมื่อถูกน้ำจะแห้งเร็วกว่า อย่างแรกมีฟีเจอร์ป้องกันความอับชื้นแบคทีเรีย! อัตลักษณ์ เป็นเรื่องที่ถูกจริตกับคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะเสืิ้อผ้า เพราะเป็นสิ่งที่บอกว่าใส่แล้ว ‘ฉันเป็นใคร ฉันทำอะไร’

2.3) Meaningful ความสำเร็จของการเล่นกีฬาในคนรุ่นใหม่ ไม่ใช่แค่เล่นแล้วสุขภาพดี รูปร่างเลิศ แต่มันจะต้องเป็นเรื่องที่ถูกยกระดับ สร้างความหมาย มีผลต่อจิตใจ กระทั่งว่าเป็นแกนกลางของการดำเนิน ชีวิตก็ว่าได้ กีฬาที่พวกเขาเล่น เมื่อมองหรือตั้งความหวังต่อความสำเร็จที่แสนท้าทาย ในวันที่พวกเขา ทำได้แล้ว จะจัดอยู่ในกลุ่มประสบการณ์พิเศษประเภท ‘ครั้งหนึ่งในชีวิต’ เช่น เล่น 3 กีฬาระยะไกลเป็น ไอออนแมน (ไตรกีฬาระยะไกลประกอบด้วย ว่ายน้ำ 3.5 กิโลเมตร ปั่นจักรยาน 180 กิโลเมตร และวิ่ง อีก 42.195 กิโลเมตร) หรือวิ่งในระยะทาง 100 กิโลเมตร ใน 24 ชั่วโมง

2.4) Take Me To Somewhere ทุกๆ กีฬาที่คนรุ่นใหม่สนใจจะต้องมีมิติของการพาพวกเขาออกเดินทาง มีฉากหลัง มี   โลเกชั่นที่ไม่ซ้ำเดิม เพื่อเติมเรื่องราวใหม่ๆ บนกระดานโซเชียลฯ กีฬาบางชนิด มีธรรมชาติกว้างใหญ่เป็นสนาม เกิดเป็น Nature Stadium พาผู้เล่นวิ่งเข้าป่า บากบั่นเดินย่ำบนยอดเขาสูง เป็นไปได้ไหมว่า เพราะไลฟ์สไตล์ส่วนหนึ่งของคนหนุ่มสาวเวลานี้มีความวิตกกังวลสูง ถูกจำกัดพื้นที่ ทั้งการดำเนินชีวิตและยังอยู่ในเกมที่แข่งขันสูง บางครั้งดูตีบตันในความรู้สึกไปบ้าง ทั้งหมดนี้เป็นรูทีน ที่น่าเบื่อ ทำให้เกิดแรงขับภายในที่อยากไปในที่โล่งกว้าง ไปในธรรมชาติ People Need To Escape

 

3 Trail Running as a Global Sport

การวิ่งมีทั้งสาย Road Running วิ่งถนน ที่ได้รับความนิยม คือ วิ่งมินิมาราธอน 10 กิโลเมตร วิ่งฮาล์ฟมาราธอน 21 กิโลเมตร วิ่งมาราธอน 42.195 กิโลเมตร ส่วนอีกด้าน เป็นการวิ่งสาย Trail Running วิ่งผจญภัยในพื้นที่ธรรมชาติ วิ่งขึ้นภูเขา วิ่งในพื้นที่ป่า วิ่งไปเจอวิวทิวทัศน์ที่สวยงามแปลกตา พานักกีฬาไป Explore พบเห็นสิ่งใหม่ๆ

อะไรน่าตื่นเต้นและท้าทายกว่า ระหว่างการวิ่งไปบนท้องถนนที่มีไฟจราจร กับ วิ่งเข้าป่า

Trail Running เป็นกีฬาที่มีมิติครบทั้ง 4 ด้านอย่างที่กล่าวไปแล้วข้างต้น เป็นการวิ่ง ที่ดึงเอาสัญชาตญาณนักสำรวจของมนุษย์ออกมา สร้างปริศนาความคิดต่อนักวิ่งว่า หาก ทุ่มใจฝึกซ้อม เราสามารถวิ่งระยะทางไกลในป่าได้ 50 กิโลเมตร หรือวิ่ง 100 กิโลเมตร วิ่ง 100 ไมล์ได้หรือไม่ โดยเฉพาะการได้วิ่งในพื้นที่ที่ไม่เคยไป ไม่เคยรู้จัก มีความท้าทาย เรื่องเวลา

 

Asia Pacific Region Trail Running Summit

Asia Pacific Region Trail Running Summit จัดขึ้นที่ฮ่องกง งานนี้จัดขึ้น 2 วัน ก่อนวันแข่ง Vibram Hong Kong 100 Ultra Trail โดยการประชุมจัดในวันที่ 21 มกราคม 2016 เป็นการประชุมหารือการวิ่งเทรลในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก มีบุคลากรที่ทรงอิทธิพล ของวงการมาร่วมงานอย่างคับคั่ง เช่น

  • ผู้จัดการแข่งหรือที่เรียกว่า Race Director ของสนามวิ่ง HK100 เจ้าหน้าที่ผู้บริหาร ของกลุ่ม Ultra Trail World Tour-UTWT องค์กรที่ดูแลกำกับการแข่งขันรายการเทรลต่างๆ เป็นซีรีส์ทั่วโลก
  • คนขององค์กร ITRA-International Trail Running Association องค์กรที่ตรวจสอบ พิจารณาคุณภาพสนาม ให้ความร่วมมือช่วยเหลือสนามที่เป็นสมาชิกในทุกภูมิภาคต่างๆ ของโลก

อธิบายง่ายๆ ว่า 2 องค์กรนี้ทำงานคล้ายๆ กับ FIFA ในวงการฟุตบอล

‘เทรลรันนิ่งเป็น Sport Tourism ที่น่าส่งเสริม’ มาจากการบรรยายของ เจโรมี เบอร์นาร์ด (Jerome Bernard) ผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด ของ Vibram (ไว-บราม) ผลิตภัณฑ์พื้นรองเท้ากีฬายักษ์ใหญ่ของโลกสัญชาติอิตาลี (พื้นรองเท้าประเภท Trail Runing ในท้องตลาดมากกว่า 60% ใช้บริการแบรนด์นี้)

เจโรมีบอกเล่าว่าในช่วง 4-5 ปีมานี้ หลายแบรนด์ กีฬายักษ์ใหญ่ไม่ได้สนใจมุ่งมั่นผลิตอุปกรณ์กีฬา แบบในโลกยุคเก่าที่ Sport Product to Athlete หรือ สร้างรองเท้ากีฬาดีๆ ให้นักกีฬาใส่เพื่อความเป็นเลิศ แต่แนวโน้มของแบรนด์ยักษ์ คือ Sport Product to Lifestyle ผลิตของดีๆ ให้กับทุกคนได้ใส่ ได้เล่นกีฬา มีวิถีชีวิตอยู่กับกีฬานั้นๆ ทำให้กีฬาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต

แบรนด์ใหญ่บางแบรนด์ยังไม่สามารถตอบโจทย์ กีฬาชนิดใหม่ๆ ได้ทัน ยังสนใจแต่ตลาด Mass จนไม่มี สินค้าในกลุ่ม Niche เช่น แม้จะมีนักวิ่งที่วิ่ง 100 กิโลเมตรไม่มาก แต่นับวันก็มีนักวิ่งที่สนใจการวิ่งระยะไกล มากขึ้น การวิ่งไม่ได้ถูกแช่แข็งอยู่แค่นั้น นักกีฬากระหาย ทำสิ่งใหม่ๆ ที่ท้าทายขึ้นเสมอ ไวบรามสนใจการทำให้ เทรลรันนิ่งเติบโต เพราะว่าจะทำให้ตลาดใหม่ๆ ร้อนแรง ขึ้นในอนาคต

บนสไลด์หนึ่งที่เขาบอกว่า Trail Running คือ Open to Everybody One Pair of Shoes+Nature เจโรมีโชว์ตัวเลขให้เห็นว่า อัตราการเติบโตของนักวิ่งทั่วโลกทุกวันนี้สูงขึ้น ผลมาจากโซเชียลมีเดีย และความ ตระหนักถึงเรื่องสุขภาพ ความเป็นอยู่ที่ดี เมื่ออัตรานักวิ่งสูงขึ้น การกระจายตัว การปรับเปลี่ยนไปวิ่งเทรล ก็มีสูงตามไปด้วย

ในปี 2006 สหรัฐอเมริกามีนักวิ่งเทรลอยู่ 4.5 ล้านคน ผ่านมาถึงปี 2014 เติบโตมาเป็น 7.58 ล้านคน

คิดง่ายๆ ว่าในสหรัฐอเมริกา ปี 2015 มีนักวิ่ง (ผู้สนใจออกกำลังกายด้วยการวิ่ง) จำนวน 60.84 ล้านคน ราว 1 ใน 10 คน สนใจวิ่งเทรล

ผู้บริหารของไวบรามย้ำอีกว่า ทั้งปีกีฬาประเภทนี้มีการจัดแข่งขันทั่วโลกทั้งรายการเล็กรายการใหญ่ มากถึง 13,000 ครั้ง !

ในประเทศฝรั่งเศสประเทศเดียวมีรายการวิ่งผจญภัยในป่าเขามากถึง 2,500 ครั้ง ในจำนวนนี้ มี 150 ครั้งเป็นการวิ่งระยะที่เกิน 100 กิโลเมตร!

ตัวเลขชุดนี้สร้างความตกตะลึงในที่ประชุม เจโรมีกระเซ้าเย้าแหย่ว่าเพราะเขาต้องเซ็นอนุมัติการให้ สปอนเซอร์กับเรซต่างๆ และยังตกใจกับความมากมายมหาศาลของกีฬาประเภทนี้ที่เติบโตในกลุ่มคน เฉพาะกลุ่ม

สาระสำคัญที่ถูกบอกเล่าแบ่งปันอยู่ในงาน Asia Pacific Region Trail Running Summit คือ Great Value ที่ช่วยให้เทรลรันนิ่งเป็นกีฬาที่นับวันยิ่งร้อนแรง วิทยากรท่านหนึ่งกล่าวว่า

“เราค้นพบเรื่องใหม่ๆ ในกีฬาชนิดใหม่ ที่ส่งผลให้นักกีฬามี Passion ความหลงใหลในการออกกำลังกาย บนที่ทางทางธรรมชาติที่มีอยู่แล้ว ทำให้ตัวบุคคลมีเป้าหมาย เรื่องความท้าทาย ตอบสปิริตที่มีอยู่ในใจ เกิดการเคารพต่อธรรมชาติ และสร้างความสามัคคี”

 

4 ‘Nature Stadium’

จะดีแค่ไหนหากเราได้พบกับความสวยงามของธรรมชาติด้วยขาทั้งสองขาของเราเอง ด้วยการวิ่งเทรล ลู่วิ่งมีความแปลกใหม่เร้าใจ ลัดเลาะไปในภูเขา ป่าไม้ ลำธาร มีความลาดชัน มีวิวของจุดพีค เห็นวิถีชีวิต ของชุมชนในที่ห่างไกล เรียกง่ายๆ ว่า ‘ทางที่มีไว้ผจญภัย’ เมื่อบวกกับการวิ่งที่เป็นทักษะการเคลื่อนที่ของ มนุษย์มาช้านาน มนุษย์เราวิ่งในป่า วิ่งในธรรมชาติมาตั้งแต่ยุคบรรพกาล ดังนั้น เมื่อเรื่องเหล่านี้มาเชื่อมโยง กัน จึงเกิดเป็นกีฬาที่ใช้เรียกแขกได้ทั้งคนรักการเล่นกีฬาและคนรักธรรมชาติ

เอกลักษณ์ของ Trail คือ ‘Nature Stadium’ ไม่ใช่กีฬาที่เลือกใช้สถานที่จำเจ เป็นอาคาร เป็นสนาม แบบถาวร ดังเช่น ฟุตบอล เทนนิส หรือบาสเกตบอล แต่ทุกๆ สนามของ Trail Running ทุกคนต้องออก จากบ้าน ต้องใช้บริการของชุมชน

ตัวอย่างที่คลาสสิกจากการแข่งขันรายการ UTMB-Ultra Trail Du Mont Blanc ที่มีจุดสตาร์ทที่เมือง Chamonix (ชาโมนิกซ์) เมืองตากอากาศของฝรั่งเศส มีพรมแดนเชื่อมต่อกับทั้งอิตาลีและสวิตเซอร์แลนด์ เมืองนี้เป็นประตูไปสู่เทือกเขามงบล็อง ในปี 2003 มีการจัดการแข่งขันการวิ่งระยะไกลเป็นพิเศษ 100 ไมล์ บนเส้นทางของเทืิอกเขามงบล็อง ครอบคลุมเมืองที่สวยงาม บางเมืองที่เคยเป็นเมืองทางผ่านมายัง ชาโมนิกซ์ ได้ถูกแนะนำให้ชาวโลกรู้จักจากเรซนี้ ปัจจุบันสนามนี้ทวีความยิ่งใหญ่ เรียกว่าฝรั่งเศสมีรายการ ตูร์เดอฟร็องส์ ปั่นจักรยานรอบประเทศ ตรงหัวเมืองชายแดน 3 ประเทศก็มีงานวิ่งเทรลที่มีมนต์เสน่ห์ ตราตรึงอย่าง UTMB

Trail Running ที่บูมขึ้นในฝรั่งเศส สะท้อนให้เห็นว่าชาวฝรั่งเศสมีคุณภาพชีวิต ที่ดีผ่านการเล่นกีฬาที่อยู่ในพื้นที่ธรรมชาติที่สวยงามและทรงพลังอย่างเทือกเขา แอลป์ ทางการอนุญาตให้ผู้รักกีฬาเอาต์ดอร์-เอ็กซ์ตรีม เข้าไปวิ่งหรือเดินเทรคกิ้ง ผู้ใช้บริการก็มีจิตสำนึกของนักกีฬา นักผจญภัยที่ไม่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม อีกทั้งการที่ให้มนุษย์ได้เข้าไปเชื่อมโยงตัวเองอยู่ในธรรมชาติผ่านการแข่งขันกีฬา การเดินทางไกลในป่า บนภูเขา ยังเป็นวิธีที่ดีในการสร้างคำมั่นสัญญา สร้าง จิตสำนึกความรักและหวงแหนในธรรมชาติ ความเคารพยำเกรงถึงธรรมชาติ ที่ยิ่งใหญ่

Trivia

การวิ่งเทรลใช้เส้นทางในธรรมชาติ เช่น เส้นทางจากเมืองสู่ ธรรมชาติ ทางวิ่งในอุทยานฯ เส้นทางเดินป่า ทำให้กะเกณฑ์ระยะทาง ที่แน่นอนไม่ได้ ส่วนใหญ่มีระยะทางไกล จุดหมายของเส้นทางไม่ได้ อยู่แค่ 42.195 กิโลเมตร แต่อาจทอดยาวข้ามภูเขาหลายลูก ทำให้ กีฬาชนิดนี้อยู่ในระยะทางที่ไกลเป็นพิเศษ จึงเรียกว่า ‘Ultra Trail Running - การวิ่งผจญภัยระยะไกลในธรรมชาติ’ Ultra หมายถึง ความไกล ระยะทางที่ไกลขึ้นเป็นพิเศษ หากยึดเอาระยะทางในการวิ่ง มาราธอนเป็นตัวตั้ง ในมาราธอนนักวิ่งจะวิ่งกันที่ 42.195 กิโลเมตร หรือ 26.2 ไมล์ ส่วนระยะอัลตร้าเป็นระยะที่เกินกว่าระยะมาราธอน เราเรียกกันว่า Ultra Marathon นั่นคือ หากเป็นการวิ่งที่เกินระยะ 42.195 กิโลเมตรขึ้นไปเรียกว่า ‘Ultra’ ไม่ว่าจะเป็นการวิ่งที่ 50, 80 หรือว่า 100 กิโลเมตร 100 ไมล์ หรือมากกว่านั้น

 

5 Trail Running ไทย : ทางวิ่ง ทางกันไฟ ทางเดียวกัน

สำหรับเมืองไทยเริ่มมีการจัดแข่ง Trail Running ที่ล้อไปกับเรื่องการเดินทาง การสร้างจุดขายใหม่ๆ ให้กับจังหวัดราชบุรี อำเภอสวนผึ้ง ในงานตะนาวศรีเทรล (Tanaosri Trail) เมื่อเดือนพฤศจิกายนปี 2558 ในพื้นที่อุทยานธรรมชาติวิทยา ที่มียอดเขาแหลมสูงระดับ 1,100 เมตร เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาตะนาวศรี มีทิวทัศน์ที่สวยงามและมีความท้าทายหากเดินหรือวิ่งขึ้นด้วยสองเท้า งานนี้ผ่านไป ด้วยความประทับใจตราตรึงกับการวิ่งชมธรรมชาติที่น้อยคนจะได้เห็น และการวิ่ง ยังสานประโยชน์คืนกลับธรรมชาติด้วยแนวคิด ‘ทางวิ่ง ทางกันไฟ ทางเดียวกัน’ นำกำลังแรงเท้าของนักวิ่งร่วม 2,000 ชีวิต เข้าไปยังพื้นที่ป่า ย่ำเท้าเพื่อทำให้ ทางกันไฟชัดเจน รายได้จากการจัดงานมอบไว้เป็นทุนสนับสนุนการทำงานของ เจ้าหน้าที่อุทยานฯ ที่ปฏิบัติงานอย่างเข้มแข็งสู้กับไฟป่าที่เป็นภัยร้ายของป่าไม้ไทย โดยเฉพาะผืนป่าตะวันตกที่เป็นป่าต้นน้ำ หล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนภาคกลางนับล้านชีวิต

จากมุมเทรนดี้ที่เกี่ยวกับปรากฏการณ์สังคมร่วมสมัย ไลฟ์สไตล์การเล่นกีฬา เอ็กซ์ตรีมเพื่อบำรุงบ่มเพาะตัวตนของคนรุ่นใหม่ มาถึงแวดวงกีฬา Trail Running ที่กำลังร้อนแรง เลยไปถึงโมเดลการจัดแข่งขันกีฬาระดับโลกที่มีธรรมชาติเป็น สนามเปิด Nature Stadium เห็นได้ชัดว่าทิศทางของกีฬาใหม่ๆ ไลฟ์สไตล์ใหม่ๆ ป๊อปคัลเจอร์ใหม่ๆ ล้วนเป็นเรื่องของ More Challenge More Nature พวกเรา กำลังโหยหาประสบการณ์ความแปลกใหม่ ความท้าทาย ความพิเศษ สุดโต่ง ความ ใกล้ชิดแนบแน่นกับเพื่อนฝูง กับป่าเขา น้ำ ฟ้า ทดแทนความแหว่งเว้าที่ได้จาก เทคโนโลยี เรื่องพวกนี้กล่าวอย่างถึงที่สุด มันไม่เคยมีที่ไหนเลยจะให้ได้มากเท่ากับ ที่ ‘ธรรมชาติ’ ให้


เรื่อง : มนตรี บุญสัตย์