Very Thai

หนังสือภาษาอังกฤษที่เขียนเกี่ยวกับ ‘ความเป็นไทยๆ’ จากสำนักพิมพ์ River Books โดย ฟิลลิปส์ คอร์นเวลล์-สมิธ และ จอห์น กอสส์ หนังสือเล่มนี้ จะจัดอยู่ในกลุ่มไกด์บุ๊คก็ได้ หรือ จะเข้ากลุ่มหนังสือวิชาการก็ใช่

Very Thai คือ การรวบรวมความเป็นไทยในบริบทต่างๆ ทั้งที่เป็นวัตถุสิ่งของ พิธีกรรม และพฤติกรรมแบบไทยๆ ที่สามารถเห็นได้ทุกวันตามท้องถนน เช่น Dinner on a stick (ลูกชิ้นปิ้ง ปลาหมึกย่าง) หรือ Drinking in bag (ถุงโอเลี้ยง น้ำแดง)

ความเป็นไทยในสายตาชาวต่างชาติคนนี้ ถ่ายทอดผ่านรถเข็นขายแมลงทอด ศิลปะบนรถบัส ลูกกรงเหล็กดัด สายไฟระโยงระยางทั่วเมือง หมอดูริมถนน คนขายลอตเตอรี่ แหล่งพระเครื่องชุดสังฆทาน ที่ผู้เขียนใช้คำว่า monk basket รวมถึงเลขมงคลใบ้หวยต่างๆ ตามร้านหนังสือ

จริงๆ แล้ว แนวหนังสือเวรี่ไทยแบบนี้ มีมากมาย หากใครสนใจศึกษา ลองแวะไปดูเล่มอื่นๆ ได้อีก เช่น The Spirit & Voodoo World of Thailand เล่มนี้ออกแนวพระเครื่อง รูปเคารพ กลุ่มเป้าหมายน่าจะเป็นคนจีน เพราะปกหนังสือมีทั้งภาษาอังกฤษ และ ภาษาจีน หรือ SACRED TATTOOS of THAILAND / SACRED SKIN Thailand spirit tattoos กลุ่มนี้ คือกลุ่มนิยมสักยันต์ อีกเล่ม คือ Thai Taxi Talismans : Bangkok from the passenger seat เล่มนี้ คือ หนังสือรวมภาพและบรรยากาศในรถแท็กซี่ไทยในสายตาชาวต่างชาติ

การติดตามแนวโน้มพฤติกรรม ความชอบและสนใจของนักท่องเที่ยวไม่ได้มาจากงานวิจัยอย่างเดียว แต่เราตามดูพฤติกรรมเหล่านี้ได้จากสื่อสิ่งพิมพ์พวกหนังสือ นิตยสาร ดังนั้น แหล่งข้อมูลที่น่าสนใจ ส่วนหนึ่งจะมาจากงานบุ๊คแฟร์ ซึ่งงานทราเวลแฟร์ที่จัดๆ กันอยู่ มันไม่มี

 

อัตลักษณ์ไทย :
จากไทยสู่ไทยๆ

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่แบ่งการนำเสนอออกเป็น 2 ส่วน ส่วนแรก คือ อัตลักษณ์ไทย : จากไทยสู่ไทยๆ โดย ประชา สุวีรานนท์ และ ส่วนที่สอง คือ บริโภคความเป็นไทย (Consuming Thainess) โดย เกษียร เตชะพีระ

หากเราต้องการรู้จักและเข้าใจความเป็นไทยอย่างลึกซึ้งถ่องแท้ สามารถแยกแยะได้ว่า่ อะไรไทย หรือไม่ไทย ถ้าเป็นไทยแท้ต้องมีหน้าจั่ว หรือไม่มีหน้าจั่ว ถ้าไม่มีหน้าจั่วแต่มีลายกระหนก จะยังไทยอยู่หรือไม่

ประชา สุวีรานนท์ จำแนกความเป็นไทยออกเป็น 4 แบบ คือ ไทยประเพณี (traditional Thai) ไทยพื้นบ้าน (folk Thai) ไทยร่วมสมัย (contemporary Thai) และ ไทยๆ (vernacular Thai) โดยความหมายของความเป็นไทยทั้ง 4 แบบ นั้น เคลื่อนไหว และเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

เกษียร เตชะพีระ พูดถึงการใช้ไม้ยมกในภาษาไทยว่า เป็นอักขระที่มีความพิเศษ กล่าวคือ เมื่อไปต่อท้ายคุณศัพท์คำใดแล้ว จะทำให้คำนั้นมีความหมายที่เจือจางลง ดังนั้น คำว่า ไทยๆ จึงน่าจะมีสถานะต่ำกว่า คำว่า ไทย

‘ไทยๆ’ เน้นความง่ายๆ สบายๆ มีอยู่ในชีวิตประจำวัน อีกทั้งไม่จำเป็นต้องมีรากเหง้า หรือสะท้อนเนื้อแท้อะไรทั้งสิ้น

อ่านเล่มนี้จบสองรอบ ลังเลใจว่า ตกลงเราควรจะขายความเปน็ไทยแบบไหนดี แต่ละแบบ จะต้องใช้รูปแบบและเครื่องมือการสื่อสารแบบไหนที่น่าจะเวิร์ก

 

Modern Thailand

ในปี 2012 มีความพยายามที่จะ ‘รีแบรนด์’ ภาพลักษณ์ใหม่ประเทศไทย ภายใต้ชื่อ Modern Thailand โดย บริษัท Winkreative AG ซึ่งเป็นบริษัทต่างชาติที่มีชื่อเสียงด้าน Brand Strategy และ Corporate Identity Design มีธุรกิจนิตยสารหัว Monocle เป็นนิตยสารแนวไลฟ์สไตล์ที่มีชื่อเสียงระดับโลก และบุคคลที่เป็นหัวหน้ากองบรรณาธิการคือ ไทเลอร์ บรูเล

ไทเลอร์ บรูเล เข้ามามีส่วนในการปรับภาพลักษณ์ประเทศไทย เพื่อทำ Thailand Branding สิ่งที่จับต้องได้ในโครงการนี้คือ เว็บไซต์ Modern-Thailand.com และนิตยสาร Modern Thailand

ภาพลักษณ์ใหม่ประเทศไทย ภายใต้การรีแบรนด์ ถูกนำเสนอผ่านเรื่องต่างๆ เช่น Culture / Journey / Manufacture / Creativity / Trade และ Infrastructure

 

จากไทยจัง ถึง เมด อิน ไทยแลนด์

นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ ปลีกเวลามาเขียนคอลัมน์ Pop Culture Tourism ให้ ตอนโทรฯ ไปชวนมาเขียน ก็บอกว่า เขียนแนวๆ ท่องเที่ยวตามหนัง คนดัง และเสียงเพลง นวพลตอบตกลง และเขียนเรื่อยมา จริงๆ แล้ว นวพลให้การสนับสนุนงานของ ททท.มาโดยตลอด เป็นวิทยากรบรรยายก็หลายครั้ง พูดสนุก เขียนสนุก ช่วงหลังพีคมากในงานหนัง ดังมากในหมู่เด็กวัยรุ่น ตั้งแต่ระดับมัธยมฯยันมหาวิทยาลัย

เรื่องงานหนังสือ นวพลเขียนหนังสือหลายเล่ม จำแนกเรื่องที่เกี่ยวกับความเป็นไทยได้สามเล่ม เล่มแรกคือ ไทยจัง เขียนร่วมกับ ชาคร ไชยปรีชา อีกสองเล่ม คือ เมด อิน ไทยแลนด์ และ Made in Thailand 2 เป็นหนังสืออ่านสนุก ตลก เน้นฮา

ไตรรงค์ ประสิทธิผล จากสำนักพิมพ์อะบุ๊ก เขียนไว้ใน ForeWord ของหนังสือ Made in Thailand 2 ไว้น่าสนใจ คือ

“ความฮาคือจุดแข็งของคนไทย / ความฮานั้นแทรกอยู่ในสเต็มเซลล์ของชาวไทย อีกทั้งล่องลอยอยู่ระหว่าง ความเท่ กับ ความเห่ย / เรื่องราวที่อยู่ในเล่มนี้ ส่วนใหญ่เป็นมุกตลกที่อาจจะเข้าใจได้เฉพาะคนไทย (ฝรั่งงงแดก แขกเข้าไม่ถึง)”

ชิ้นงานล่าสุดของนวพล คือ หนังสั้นแนวอาร์ทูเมนทารี (Artumentary) ชื่อ Super Local Thai Art โดยทำให้กับ บีทโฮเทล แบงค็อก ใครสนใจเข้าไปดูเพิ่มเติมได้ที่ www.BeatHotelBangkok.com


 

เรื่อง : กองบรรณาธิการ

TAT Review Magazine 1/2015
TAT Review Magazine 1/2015