เจอนั่น เจอนี่ ปี 2558
Journal Journey 2015

1) การเปลี่ยนแปลง
เพื่อนๆ จากหลายหน่วยงานได้สอบถามและทักท้วงเรื่องหัวหนังสือ TAT Tourism Journal มาเป็นแรมปี ประเด็นที่ทักท้วงคือ เนื้อหาสาระที่อยู่ในหนังสือ มันไม่อยู่ในข่ายของการเป็น Journal

Very Thai

หนังสือภาษาอังกฤษที่เขียนเกี่ยวกับ ‘ความเป็นไทยๆ’ จากสำนักพิมพ์ River Books โดย ฟิลลิปส์ คอร์นเวลล์-สมิธ และ จอห์น กอสส์ หนังสือเล่มนี้ จะจัดอยู่ในกลุ่มไกด์บุ๊คก็ได้ หรือ จะเข้ากลุ่มหนังสือวิชาการก็ใช่

Very Thai คือ การรวบรวมความเป็นไทยในบริบทต่างๆ ทั้งที่เป็นวัตถุสิ่งของ พิธีกรรม และพฤติกรรมแบบไทยๆ ที่สามารถเห็นได้ทุกวันตามท้องถนน เช่น Dinner on a stick (ลูกชิ้นปิ้ง ปลาหมึกย่าง) หรือ Drinking in bag (ถุงโอเลี้ยง น้ำแดง)


คลิกดูรูปขยาย

วาระสำคัญของโลกสู่ปี 2020
เหตุการณ์สำคัญของโลกที่จะเกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็น กิจกรรมกีฬาระดับโลก อาทิ

  • ฟุตบอลยูโร 2016 ที่ฝรั่งเศส
  • มหกรรมกีฬาโอลิมปิก ที่ ริโอ เดอ จาเนโร ปี 2016
  • การเปิดตัว 59 Theme Park ทั่วประเทศจีนในปี 2020
  • การขยับตัวของจีน การขยายแสนยานุภาพของรัสเซีย
  • การเคลื่อนไปข้างหน้าของเทคโนโลยีที่เกินจินตนาการ

ปีพุทธศักราช 2558 นับว่าเป็นปีที่ท้าทายต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย เนื่องด้วยเป็นปีที่ประเทศไทยต้องเร่งหารายได้เงินตราต่างประเทศ และสร้างการหมุนเวียนเงินตราภายในประเทศจากนักท่องเที่ยวชาวไทย และชาวต่างประเทศ เพื่อนำมาพัฒนาประเทศอย่างเร่งด่วน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) จึงได้ประกาศให้ปี 2558 เป็นปีท่องเที่ยววิถีไทย หรือในภาษาอังกฤษ Discover Thainess 2015 โดยเน้น "ความเป็นไทย" (Thainess) เพื่อสร้างความแตกต่างของประเทศไทยในฐานะแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของเอเชีย


ความหมายของ Thainess
Thainess หมายถึง วัฒนธรรมไทย หรือ Thai Culture ซึ่งทุกสิ่งที่มีในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นคน ประเพณี วิถีชีวิต สถาปัตยกรรมธรรมชาติ ภาษา การแต่งกาย เป็นต้น ที่ถูกส่งมอบจากรุ่นสู่รุ่น หรือ ถูกปรับปรุง ให้สอดคล้องกับการดำรงชีวิตในปัจจุบัน ซึ่งอาจจะมีในลักษณะที่เป็นแบบดั้งเดิม (Traditional) และแบบร่วมสมัย (Contemporary) 

วิถีไทย
ทุนทางสังคมและวัฒนธรรม

หากจะเปรียบเทียบความมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของไทยกับประเทศต่างๆ ทั่วโลก มองอย่างเร็วๆ ก็จะเห็นได้ว่า ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมเฉพาะตัวที่ชัดเจนในอันดับต้นๆ แม้ว่าเราจะก้ำกึ่งอยู่ในวัฒนธรรมอินเดียและจีนก็ตาม ความเป็นไทยหลายส่วนก็ไม่ซ้ำแบบใคร

ความเป็นไทย ก็เหมือนกับ ‘ความ’ อื่นๆ อีกมากมายที่อยู่รอบตัวเรา

มันคือมโนทัศน์หรือกรอบความคิดที่เราใช้อธิบายความจริงเกี่ยวกับสิ่งนั้นๆ โดยส่วนใหญ่แล้ว เราทำความเข้าใจโลกรอบๆ ตัว ได้ด้วยการเข้าไปมีประสบการณ์ แล้วก็สร้างมโนทัศน์ขึ้นมาอธิบาย

แต่ในบางครั้ง เราก็สามารถเรียนรู้ผ่านการถ่ายทอด ส่งต่อมาจากคนอื่น โดยไม่ต้องมีประสบการณ์จริงเกี่ยวกับมัน แต่ก็กลับเข้าใจมันได้อย่างรวบรัดรวดเร็ว

การสัมมนาวิชาการด้านการท่องเที่ยวในงานส่งเสริมการขายทางการท่องเที่ยว WTM 2014 ระหว่างวันที่ 4-6 พฤศจิกายน 2557 ณ Excel Exhibition กรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ผู้จัดงานได้จัดสัมมนาวิชาการด้านการท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่สำคัญ โดยเชิญองค์กรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมเวทีดังกล่าว

โดราเอมอนในพิพิธภัณฑ์แห่งชาติ / ท้องถิ่น
เมื่อเอ่ยถึงสิ่งที่เรียกว่า ‘พิพิธภัณฑ์’ ความหมายที่มักเข้าใจกันโดยทั่วไปในสังคมไทยก็คือ เป็นสถานที่ซึ่งเป็นที่แสดงความเป็นมาของชาติและการแสดงถึงความภูมิใจในประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราวหรือชีวประวัติของวีรบุรุษ / วีรสตรี ที่ได้เสียสละอย่างใหญ่หลวง

Tourism Talk ไตรมาสแรกของปี 2558 ต้อนรับปีท่องเที่ยววิถีไทย ด้วยการสนทนากับ ผศ.พิทักษ์ จันทร์เจริญ อธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต

ความเป็นไทย
ความเป็นมา และความเป็นสวนดุสิต

สวนดุสิต ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 2477 ปีนี้ครบรอบ 80 ปีเดิมเป็นโรงเรียนสตรี เป็นโรงเรียนการเรือนแห่งแรกของประเทศ สอนการทำอาหาร ดอกไม้ใบตอง ศิลปะประดิษฐ์ คหกรรมศาสตร์ รากฐานของสวนดุสิตมาจากความเป็นไทย

‘ความเป็นไทย’ ที่ปัญญาชนนิยาม เกิดขึ้นในบริบททางการเมืองอย่างไร และมีความสำคัญอย่างไรในฐานะเป็นฐานทางอุดมการณ์ที่จรรโลงโครงสร้างการเมืองแบบรวมศูนย์อำนาจ และโครงสร้างสังคมที่แบ่งคนเป็นลำดับชั้น แล้ววิเคราะห์ให้เห็นว่าฐานทางอุดมการณ์ดังกล่าวนี้ เมื่อดำรงอยู่ในฐานะ ‘วิธีคิดกระแสหลัก’ ในทศวรรษ 2500 เป็นต้นมา ซึ่งสังคมไทยเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วนั้น ได้กลายเป็นอุปสรรคในการปรับตัวของคนไทยเพราะมีความหมายแคบเกินไป จนไม่สามารถเปิดพื้นที่ให้แก่คนทุกกลุ่มในสังคมไทย ที่จะมีสิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาคที่จำเป็น ทั้งแก่การเข้าถึงทรัพยากรและการดำรงชีวิตอย่างสมศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ทำให้ ‘ความเป็นไทย’ กระแสหลัก กลายเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างความรุนแรงในสังคมไทยในระยะหลายทศวรรษที่ผ่านมา

จาก การสร้าง ‘ความเป็นไทย’ กระแสหลัก และ ‘ความจริง’ ที่ ‘ความเป็นไทย’ สร้างโดย สายชล สัตยานุรักษ์

ยุคสมัยที่พื้นที่ youtube มีมูลค่ามากกว่าการยิงโฆษณาทางทีวีหรือแปะภาพนิ่งบนบิลบอร์ดทางด่วนมนุษย์หลายคนต้องเริ่มหันมาเรียนรู้ในการใช้ช่องทางนี้มากขึ้น หลายคนเริ่มต้องหัดตัดต่อวิดีโอให้เก่งขึ้น (รวมถึงการที่เด็กสมัยนี้มีความรู้ความเข้าใจเรื่องการทำหนังเป็นเบสิกชีวิตมากๆ แทบจะไม่ต้องเรียนรู้อะไรกันเลย ทำเป็นในสายเลือด) ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจที่ช่องทางการโปรโมตสิ่งต่างๆ จะถูกทำออกมาเป็นคลิปไวรัลมากขึ้น เพราะถ้าจะบอกว่ามันเป็นภาษาในการสื่อสารกับมนุษย์สมัยนี้ก็ว่าได้ เราอยู่ในยุคของ visual culture แล้วยุคที่คนชอบดูและฟังมากกว่าอ่าน 

ใครจะมองว่าบทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเกาะกระแสการโปรโมตเชียงใหม่เป็นมรดกโลกก็ว่าได้ แต่วัตถุประสงค์ที่แท้จริงคือการทบทวนว่ามรดกวัฒนธรรมที่มีลักษณะเป็นย่านเมืองและชุมชนที่มีผู้อยู่อาศัยใช้ชีวิตนั้นเป็นอย่างไร โดยเฉพาะในอาเซียนที่จะขอยกตัวอย่างบางเมืองจากบางประเทศขึ้นมาบอกเล่าเรื่องราวบางมุมโดยเฉพาะในมิติด้านท่องเที่ยววัฒนธรรม เพื่อให้ย้อนกลับมาคิดถึงความพร้อมของเชียงใหม่ที่มีความพยายามจะศึกษาความเป็นไปได้ในการเสนอตัวเป็นมรดกโลกอยู่ในขณะนี้2 ซึ่งนอกจากพิจารณาที่คุณค่าแล้ว ยูเนสโกมักสนับสนุนมรดกวัฒนธรรมที่อยู่ในความเสี่ยงเพื่อส่งเสริมมาตรการอนุรักษ์ และสร้างการจัดการที่ดีต่อไป

ปลายปี 2558 หรือ ปี 2015 คือปีที่จะประกาศอย่างเป็นทางการในการรวมกลุ่มประเทศอาเซียน 10 ประเทศ จะเกิดการเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน และแรงงานอย่างเสรี การถักทอความร่วมมือครั้งนี้ โดยครอบคลุมทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม / การเมือง และวัฒนธรรมที่หลายประเทศในโลกล้วนจับตามองความเคลื่อนไหวครั้งนี้